Թուրքիայում ապօրինի խաղադրույքների և փողերի լվացման խոշորագույն դատական գործերից մեկը նոր փուլ է մտել։ Հոկտեմբերի 20-ին Անկարայի 20-րդ քրեական դատարանում շարունակվել է Հալիլ Ֆալյալիի ենթադրյալ հանցավոր ցանցի 250 ամբաստանյալների դատավարությունը։ Գործի կենտրոնում միլիարդավոր լիրաների բանկային փոխանցումներ են, կրիպտոարժութային դրամապանակներ և խաղադրույքային կայքերի սպասարկման համակարգեր։ Դատարանը սպասում է ֆինանսական գործարքների վերաբերյալ փորձագիտական եզրակացությանը։ Այս քննությունը առանձնակի հետաքրքրություն ունի նաև Հայաստանի համար՝ հաշվի առնելով Վիգեն Բադալյանի և նրա հիմնադրած BetConstruct-ի՝ թուրքական շուկայի հետ կապերի վերաբերյալ նախկինում հրապարակված փաստաթղթերը։ Դատարանի հոկտեմբերի 20-ի նիստում պարզվել է, որ բանկային գործարքների, համակարգչային տվյալների և կրիպտոակտիվների ուսումնասիրության համար նշանակված երեք փորձագետների եզրակացությունը դեռ պատրաստ չէ։ Ամբաստանյալների պաշտպանները պահանջել են վերացնել որոշ բանկային հաշիվների արգելանքները։ Դատարանը որոշել է շարունակել փորձաքննությունը և հաջորդ նիստը նշանակել 2027 թվականի մարտի 24-ին։ Մեղադրյալների թվում է 2022 թվականին սպանված Ֆալյալիի այրին՝ Օզգե Ֆալյալին։ Դատախազությունը 35 ամբաստանյալի նկատմամբ պահանջում է մինչև 51 տարի 9 ամիս ազատազրկում՝ հանցավոր կազմակերպության ղեկավարման և այլ մեղադրանքներով։ Դատախազության մեղադրական եզրակացության ֆինանսական հատվածը պատկերացում է տալիս քննության ծավալների մասին։ Թուրքիայի ֆինանսական հետախուզության՝ MASAK-ի ուսումնասիրությամբ՝ 218 անձ երեք կրիպտոբորսաների է փոխանցել շուրջ 2,58 միլիարդ լիրա։ Արձանագրվել է 118 հազար 148 մուտքային գործարք։ Նույն հարթակներից դուրս է բերվել շուրջ 90,8 միլիոն լիրա։ Դատախազության հաշվարկներում բորսաներ փոխանցված միջոցների զուտ տարբերությունը կազմել է շուրջ 2,49 միլիարդ լիրա։ Ֆինանսական վերլուծությամբ հայտնաբերվել են կարճ ժամանակահատվածներում բացված և փակված բանկային հաշիվներ, փոխադարձ փոխանցումներ և ծրագրային ապահովման միջոցով ավտոմատացված գործողությունների հատկանիշներ։ Դատախազության վարկածով՝ խաղադրույքներից ստացված միջոցները հավաքագրվել են տարբեր անձանց հաշիվներում, տեղափոխվել միջնորդ ֆինանսական կառույցներով և փոխակերպվել կրիպտոակտիվների։ Գործի նյութերում ֆինանսական պատասխանատվության հարց է բարձրացվել նաև 19 ընկերության նկատմամբ։ Դրանց ամբողջական անվանացանկը հրապարակային հասանելի նյութերով դեռ չի հաստատվել։ Ֆալյալիի կրիպտոարժութային հաշիվների վերաբերյալ տեղեկությունները ևս ուշադրության արժանի են։ Մեղադրական եզրակացության հրապարակված տվյալներում հիշատակվում է Մալթայում գործող կրիպտոբորսայում բացված հաշիվ՝ 642,3 բիթքոյնի մնացորդով։ Ըստ մեղադրանքի՝ Ֆալյալիի մահից հետո նրա այրին այդ հաշվից դուրս է բերել 40 բիթքոյն։ Այս գործարքների իրավական գնահատականը նույնպես դատավարության առարկա է։ Հայկական ուղղության վերաբերյալ նախկին հետաքննական հրապարակումները պարունակում են առանձին ստուգելի տվյալներ։ 2019 թվականին գրանցված vbettr.com կայքի գրանցման փաստաթղթերում նշվել են Վիգեն Բադալյանի անունը և [email protected] էլեկտրոնային հասցեն։ Լրագրողները հայտնաբերել են նաև Թուրքիայում արգելափակված առնվազն չորս խաղադրույքային կայք, որոնց տեխնիկական սպասարկողի գրառումներում հիշատակվել է SoftConstruct Limited-ը։ Այդ կայքերի գրանցումները կապվել են Իբրահիմ Թոքանի հետ։ Վերջինս Ֆալյալիի ենթադրյալ կազմակերպության գործով մեղադրվել է ղեկավար մասնակցության համար և հերքել իրեն ներկայացված մեղադրանքները։ SoftConstruct-ի իրավաբանները մերժել են Վիգեն Բադալյանի և ընկերության մասնակցությունը Թուրքիայի ապօրինի խաղադրույքային գործունեությանը։ Նրանք հերքել են նաև vbettr.com կայքի սեփականության ու շահագործման, ինչպես նաև Ֆալյալիի ընտանիքի հետ գործարար և ֆինանսական հարաբերությունների մասին պնդումները։ Ֆալյալիի նախկին ֆինանսական տնօրեն Ջեմիլ Օնալը լրագրողներին ներկայացրել էր նաև եկամտի բաշխման մեխանիզմ։ Նրա պնդմամբ՝ BetConstruct-ի սպասարկած թուրքական խաղադրույքային կայքերից ստացվող վճարների մի մասը բաժանվել է Վիգեն Բադալյանի և Ֆալյալիի միջև։ Օնալը խոսել էր նաև Զեքի Դեմիրդեշի միջոցով Հայաստան կրիպտոակտիվներ տեղափոխելու մասին։ Այդ հայտարարությունների ֆինանսական հիմքը լրագրողներին հասանելի փաստաթղթերով ամբողջությամբ չի հաստատվել։ SoftConstruct-ը հերքել է ենթադրյալ պայմանավորվածությունների գոյությունը։ Անկարայի շարունակվող դատավարությունն այժմ հնարավորություն է տալիս ստուգելու միջազգային խաղադրույքային ցանցի ֆինանսական կառուցվածքը։ Հատկապես կարևոր են 19 ընկերությունների անվանացանկը, բանկային և կրիպտոարժութային փոխանցումների ստացողների տվյալները, խաղային կայքերի տեխնիկական սպասարկման պայմանագրերը։ Դրանք կարող են բացահայտել ֆինանսական հոսքերի ուղղությունները և յուրաքանչյուր մասնակցի գործարար դերակատարությունը։ Անկարայի գործի առանցքային հարցը մնում է միլիարդավոր լիրաների ֆինանսական ճանապարհը։ Ովքե՞ր են ապահովել խաղադրույքային կայքերի տեխնիկական սպասարկումը, ո՞ր ընկերություններն են ստացել համապատասխան վճարները, և ի՞նչ հասցեատերերի են հասել կրիպտոարժութային փոխանցումները։ Այս հարցերի պատասխանները կարող են բացահայտել Ֆալյալիի ենթադրյալ միջազգային ցանցի ֆինանսական կառուցվածքը։ Հայաստանի հետ հնարավոր առնչությունների մասին վերջնական գնահատականը կախված է հենց այդ ապացույցներից։
