Երկրի տնտեսական վիճակի ամենախոսուն ցուցանիշներից մեկը զբաղվածությունն է։ Կայուն աշխատանքը մարդուն տալիս է եկամուտ, ընտանիքին՝ ապահովություն, պետությանը՝ հարկային եկամուտներ և զարգացման ավելի մեծ հնարավորություններ։ Աշխատատեղերի աճը նաև հասարակական նշանակություն ունի։ Սեփական աշխատանքով ապրող քաղաքացին ավելի ինքնուրույն է իր որոշումներում, ավելի վստահ՝ ապագայի հանդեպ և ավելի պահանջկոտ՝ պետության նկատմամբ։ Այս առումով Հայաստանի զբաղվածության վերջին ցուցանիշները վկայում են տնտեսական առաջընթացի մասին, որի նշանակությունը դուրս է սովորական վիճակագրության սահմաններից։ Հայաստանում 2026 թվականի օգոստոսին արձանագրված 830 հազար 417 եկամուտ ստացող աշխատատեղը այդ փոփոխության խոսուն վկայությունն է։ 2017 թվականի օգոստոսի համեմատ դրանց թիվն ավելացել է 307 հազար 130-ով։ Ինը տարում ընդհանուր աշխատավարձային ֆոնդն աճել է 186 միլիարդ դրամով կամ 208 տոկոսով, միջին աշխատավարձը՝ 161 հազար դրամով կամ 94 տոկոսով։ Եկամտային հարկի մուտքերն ավելացել են 32 միլիարդ դրամով կամ 144 տոկոսով՝ հարկային ավելի ցածր դրույքաչափերի պայմաններում։ Այս ցուցանիշները վկայում են Հայաստանի նորագույն տնտեսական պատմության կարևոր ձեռքբերումներից մեկի մասին։ Դրանք արտացոլում են տնտեսական ակտիվության և գրանցված զբաղվածության ընդլայնումը։ Արձանագրված արդյունքը քաղաքական գնահատականի արժանի է՝ անկախ իշխանության նկատմամբ վերաբերմունքից։ Նորանկախ Հայաստանում տասնամյակներ շարունակ տնտեսական դժվարությունները հազարավոր մարդկանց ստիպել են աշխատանք և ապրուստի միջոց փնտրել արտերկրում։ Արտագնա աշխատանքը հազարավոր ընտանիքների համար դարձել էր ապրուստի հիմնական աղբյուր, իսկ Ռուսաստանից ստացվող դրամական փոխանցումները՝ Հայաստանի տնտեսության և սոցիալական կայունության կարևոր հենարան։ Տարիներ շարունակ երկիրը մեծապես կախված էր արտերկրում աշխատող սեփական քաղաքացիների վաստակից։ Դրա գինը եղավ երկարատև արտագաղթը, ընտանիքների բաժանումը, աշխատուժի կորուստը և Հայաստանի տնտեսական կախվածության խորացումը։ Աշխատատեղերի ներկայիս աճը հնարավորություն է տալիս աստիճանաբար փոխելու այդ ժառանգությունը։ Հայաստանի տնտեսության մեջ ընդլայնվում է գրանցված զբաղվածությունը։ Այս գործընթացն ունի նաև խորքային քաղաքական նշանակություն։ Կայուն զբաղվածությունը մեծացնում է քաղաքացու տնտեսական ինքնուրույնությունը, ընդլայնում հանրային պահանջները և ձևավորում պետության հետ պատասխանատու հարաբերությունների նյութական հիմքը։ Կայուն աշխատանքը, որակյալ կրթությունն ու բարձր արտադրողականությունը ամրապնդում են պետության տնտեսական հիմքերը, բարձրացնում մարդկանց կենսամակարդակը և նպաստում ժողովրդավարության կայացմանը։ Տնտեսապես ապահով և ինքնուրույն քաղաքացին նաև հասարակական կայունության կարևոր հենարան է։ Հայաստանի անվտանգության երկարամյա կախվածությունն արտաքին ուժերից ուղեկցվել է տնտեսական և էներգետիկ լուրջ խոցելիությամբ։ Հայաստանի կախվածությունը ռուսական շուկայից, գազամատակարարումից, տրանսպորտային ուղիներից և դրամական փոխանցումներից Մոսկվայի համար դարձել է տնտեսական ու քաղաքական ճնշման ազդեցիկ լծակ։ Տնտեսական դիմակայունության ամրապնդումը Հայաստանի արտաքին քաղաքական ինքնուրույնության անհրաժեշտ պայմաններից է։ Սակայն հրապարակված վիճակագրությունն առաջադրում է նաև զարգացման հաջորդ փուլի պահանջները։ Աշխատատեղերի ընդհանուր թիվը դեռ ամբողջությամբ չի բնութագրում աշխատանքի որակը։ Անհրաժեշտ է գնահատել արտադրողականությունը, աշխատավարձերի գնողունակությունը, տարածքային բաշխումը, ստեղծվող ավելացված արժեքը և բարձր վարձատրվող մասնագիտությունների տեսակարար կշիռը։ Անվանական աշխատավարձերի աճի ազդեցությունը քաղաքացիների կյանքի վրա կախված է նաև գնաճից և բնակարանային, կրթական ու առողջապահական ծախսերից։ Հաջորդ տնտեսական թռիչքի համար Հայաստանին անհրաժեշտ է որակական վերափոխում։ Տեխնոլոգիական արդյունաբերությունը, ինժեներական կրթությունը, արտահանելի ծառայությունները, վերամշակող արտադրությունն ու ժամանակակից ենթակառուցվածքները պետք է ստանան պետական տնտեսական քաղաքականության առաջնահերթություն։ Հենց այս ոլորտներն են ընդունակ բարձրացնելու աշխատանքի արժեքը և հայկական տնտեսությունն ավելի ամուր կապելու միջազգային արտադրական շղթաներին։ Այստեղ վճռորոշ նշանակություն են ստանում նաև արտաքին քաղաքականության նոր հնարավորությունները։ Եվրոպական շուկայի հետ մերձեցումը, Միացյալ Նահանգների հետ տնտեսական համագործակցության խորացումը և տարածաշրջանային հաղորդակցությունների ապաշրջափակումը կարող են ընդլայնել հայկական արտադրանքի իրացման աշխարհագրությունը, ներգրավել ներդրումներ և ստեղծել բարձր վարձատրվող աշխատատեղեր։ Աշխարհատնտեսական նոր հարաբերություններում Հայաստանի դիրքը մեծապես որոշվելու է սեփական մարդկային կապիտալի որակով։ Արձանագրված առաջընթացն արժանի է անաչառ գնահատականի։ Ձեռքբերված արդյունքների ամրապնդումը պահանջում է հետևողական տնտեսական քաղաքականություն և զարգացման հստակ, երկարաժամկետ ռազմավարություն։ Հայաստանի ամենամեծ հարստությունը մարդն է՝ իր գիտելիքով, աշխատանքով և ստեղծագործելու կարողությամբ։ Բնական պաշարները սպառվում են, աշխարհագրական սահմանները մնում են անփոփոխ, իսկ արտաքին աջակցությունը միշտ ունի իր պայմանները։ Կրթված, տնտեսապես ապահով և նախաձեռնող հասարակությունն ընդունակ է շարունակաբար նոր արժեք ստեղծելու և ամրապնդելու երկրի անկախությունն ու բարեկեցությունը։ 830 հազար 417 գրանցված աշխատատեղը Հայաստանի տնտեսական առաջընթացի կարևոր ցուցանիշ է։ Այժմ առաջնահերթությունը ստեղծված աշխատատեղերի որակի բարձրացումն է, արժանապատիվ վարձատրության ապահովումը և ժամանակակից, արտադրողական ու միջազգային շուկաներում մրցունակ տնտեսության զարգացումը։ Աշխատող, սեփական եկամուտը ստեղծող և վաղվա հանդեպ վստահություն ունեցող քաղաքացին Հայաստանի անկախության ամենաամուր տնտեսական հենարանն է։ Լուսանկարը՝ Brainstorm Technologies -ի
