Բաքվի ռազմական բյուջեն․ խաղաղության խոստումը և պատերազմի հաշիվները

Ադրբեջանի 2027 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը կարևոր պատկերացում է տալիս Բաքվի քաղաքական առաջնահերթությունների և Հարավային Կովկասի անվտանգության ապագայի վերաբերյալ։ Հայաստանի հետ խաղաղության համաձայնագրի նախաստորագրումից ավելի քան մեկ տարի անց Բաքուն շարունակում է հսկայական միջոցներ հատկացնել պաշտպանությանն ու ազգային անվտանգությանը։ Նախատեսված 8,8 միլիարդ մանաթը՝ շուրջ 5,2 միլիարդ դոլարը, կազմում է պետական ծախսերի գրեթե 21 տոկոսը։ Ավելին՝ 2023 թվականի համեմատ այս հատկացումն աճել է շուրջ մեկուկես անգամ։ Տարածաշրջանը փորձում է դուրս գալ պատերազմի երկարատև շրջանից, սակայն ռազմական ուժը շարունակում է որոշիչ տեղ զբաղեցնել Ադրբեջանի պետական քաղաքականության մեջ։ Թվերի մանրամասն ուսումնասիրությունն ավելի հետաքրքիր պատկեր է բացահայտում։ Հատուկ պաշտպանական նախագծերի ֆինանսավորումը կրճատվում է 11,1 տոկոսով՝ հասնելով 4 միլիարդ մանաթի։ Միաժամանակ աճում են պաշտպանության և ազգային անվտանգության ընդհանուր ծախսերը։ Բաքուն շարունակում է ֆինանսավորել բանակի արդիականացումը, ռազմական ենթակառուցվածքներն ու նախկինում ստանձնած պարտավորությունները։ Ուշադրության է արժանի ռազմական բյուջեի սոցիալական կողմը։ Ադրբեջանը 41,2 տոկոսով կրճատում է զինծառայողների բնակարանային ապահովման և վարձակալության փոխհատուցման միջոցները՝ 50,5 միլիոնից հասցնելով 29,7 միլիոն մանաթի։ Երկարամյա ծառայություն անցած զինվորականների բնակարանային ապահովման հատկացումները նվազում են ավելի քան կիսով չափ։ Ադրբեջանի 2027 թվականի բյուջեում զգալի միջոցներ են նախատեսված նաև Լեռնային Ղարաբաղի և հարակից տարածքների վերակառուցման ու տնտեսական զարգացման համար։ «Մեծ վերադարձ» ծրագրին հատկացվելու է 3,4 միլիարդ մանաթ։ Կառուցվում են բնակավայրեր, ճանապարհներ, դպրոցներ և տնտեսական ենթակառուցվածքներ։ Հայաստանի համար այս իրողությունը պահանջում է հետևողական և հաշվենկատ քաղաքականություն։ Խաղաղության գործընթացի առաջընթացը պետք է ամրապնդվի երկրի պաշտպանունակության բարձրացմամբ, միջազգային գործընկերությունների ընդլայնմամբ և տնտեսության զարգացմամբ։ Վաշինգտոնյան պայմանավորվածությունները կարևոր հնարավորություններ են ստեղծել, սակայն դրանց իրագործումը կախված է նաև Հայաստանի՝ սեփական անվտանգությունն ապահովելու և տարածաշրջանային տնտեսական ծրագրերում իր շահերը պաշտպանելու կարողությունից։ Ադրբեջանի 2027 թվականի բյուջեն ցույց է տալիս, որ ռազմական ուժը շարունակում է առանցքային տեղ զբաղեցնել Բաքվի պետական առաջնահերթություններում։ Սա կարևոր հանգամանք է տարածաշրջանի խաղաղության հեռանկարները գնահատելիս։ Տասնամյակների հակամարտությունից հետո երկու պետությունների հարաբերությունների փոփոխությունը պահանջում է փոխադարձ պարտավորությունների կատարում, սահմանների անվտանգության ամրապնդում և տնտեսական համագործակցության զարգացում։ Խաղաղության ամրությունը կախված է լինելու այդ գործընթացների իրական արդյունքներից։ Հարավային Կովկասի ապագայի համար վճռորոշ է առաջիկա տարիներին ձևավորվող քաղաքական և տնտեսական համակարգը։ Հայաստանը պետք է կարողանա օգտվել խաղաղության բացած հնարավորություններից՝ պահպանելով սեփական անվտանգության ու ինքնիշխանության ամուր հիմքերը։ Տարածաշրջանում կայուն խաղաղության իրական արդյունքը պետք է լինի պատերազմի վտանգի աստիճանական վերացումը և Հայաստանի ու Ադրբեջանի ժողովուրդների համար անվտանգ, արժանապատիվ կյանքի ու զարգացման պայմանների ստեղծումը։

Կիսվել
Karevor News
Karevor News
Articles: 17560

Leave a Reply

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով