ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության նախկին պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի վերջին հայտարարությունները հարցականի տակ են դնում Հայաստանում բիզնեսի և քաղաքականության փոխհարաբերությունների ամբողջ համակարգը։ Նա պնդում է, որ դեռ 2019-ին բուքմեյքերական գրասենյակների փակման նախաձեռնությունը փաստացի առավելություն էր տալիս առցանց շուկայում ուժեղ դիրք ունեցող Vivaro/VBet-ին, իսկ հետագայում խաղային ոլորտի հարկերը բարձրացնելու իր նախաձեռնությունը բախվել է քաղաքական դիմադրության։ Այս պնդումներն ինքնին դեռ չեն ապացուցում, որ որևէ ընկերություն թելադրել է օրենքը։ Բայց դրանք պարտադրում են պարզել՝ արդյո՞ք խաղային բիզնեսը Հայաստանում այնքան մեծ ֆինանսական ազդեցություն է կուտակել, որ կարող է ազդել հենց իրեն կարգավորող կանոնների վրա ։ Սա միայն քաղաքական ինտրիգ չէ՝ առցանց կազինոյի իրական գինը վճարվում է ընտանիքներում։ Խաղադրույքն այլևս բուքմեյքերական գրասենյակ չէ։ Այն հեռախոսի մեջ է՝ շուրջօրյա, անտեսանելի և գրեթե առանց ֆիզիկական արգելքի։ Մարդը կարող է կորցնել աշխատավարձը, վարկ վերցնել, պարտք կուտակել, ընտանիքից թաքցնել կորուստները և վերջում հայտնվել ֆինանսական ու հոգեբանական ծանր ճգնաժամի մեջ։ Առավել մտահոգիչ է ժամանակային համընկնումը։ Առցանց խաղային բիզնեսի ահռելի աճը տեղի է ունեցել այն տարիներին, երբ հայկական հասարակությունն անցել է պատերազմի, կորստի, տեղահանության, տնտեսական անորոշության և երկարատև հոգեբանական ճնշման միջով։ Սա դեռ չի ապացուցում ուղիղ պատճառահետևանքային կապ, բայց պետությունը պարտավոր է ուսումնասիրել այն։ «Արագ շահույթի» խոստումը հատկապես վտանգավոր է այնտեղ, որտեղ մարդը փորձում է ոչ միայն փող շահել, այլ նաև փախչել իրականությունից։ Պատերազմի հետևանքները չեն ավարտվում մարտադաշտում․ դրանք երկար շարունակվում են մարդկանց հոգեբանության, ընտանեկան հարաբերությունների, պարտքերի և կախվածությունների մեջ։ Այստեղ պետությունը չի կարող բավարարվել խաղային շրջանառությունից հարկ հավաքելով՝ պետք են խաղադրույքների և կորուստների սահմանաչափեր, պարտադիր ինքնաբացառման միասնական համակարգ, վարկային միջոցներով խաղալու իրական սահմանափակումներ, ագրեսիվ գովազդի կրճատում, երիտասարդների պաշտպանություն և կախվածության բուժման ֆինանսավորում հենց խաղային ոլորտի միջոցներով։ Եվ անհրաժեշտ է հետադարձ ուսումնասիրել նաև 2019-ից հետո ընդունված քաղաքականությունը։ Եթե պետությունը փակել է ֆիզիկական գրասենյակները, մինչդեռ խաղադրույքների հիմնական հոսքը տեղափոխվել է առցանց, պետք է պատասխանել՝ արդյո՞ք մենք նվազեցրել ենք խաղամոլությունը, թե պարզապես փոխել ենք այն վայրը, որտեղ մարդիկ կորցնում են իրենց փողը ։ Հենց այստեղ է Հայկ Սարգսյանի բարձրացրած հարցի իրական նշանակությունը՝ խնդիրը այն է, թե ում կողմում է պետությունը, երբ մի կողմում բազմամիլիարդանոց խաղային արդյունաբերությունն է, մյուսում՝ նրա քաղաքացին։ Պետությունը չպետք է դառնա խաղային տնտեսության լուռ շահառուն։ Խաղամոլության դեմ իրական քաղաքականությունը սկսվում է այն պահին, երբ պետությունը պատրաստ է կորցնել ոլորտի եկամուտը՝ իր քաղաքացիներին չկորցնելու համար։
