Սահմանադրական դատարանը երկու փուլով քվեարկությունից հետո այդպես էլ նախագահ չընտրեց։ Արդյունքը բացահայտեց ինը դատավորների միջև անհրաժեշտ համաձայնության բացակայությունը՝ միաժամանակ նոր հարց առաջադրելով դատարանի ինստիտուցիոնալ հասունության և ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու կարողության վերաբերյալ։ Հոկտեմբերի 14-ին կայացած քվեարկության երկու փուլերում էլ Էդգար Շաթիրյանն ու Վլադիմիր Վարդանյանը չհավաքեցին անհրաժեշտ ձայները։ Արման Դիլանյանի պաշտոնավարման վեցամյա ժամկետի ավարտից հետո Սահմանադրական դատարանը չկարողացավ համաձայնության գալ նոր նախագահի թեկնածության շուրջ։ Առջևում նոր ընտրություն է։ Առաջինի արդյունքը, սակայն, արդեն իսկ լուրջ հարց է առաջադրել՝ որքանո՞վ է Սահմանադրական դատարանը պատրաստ սեփական ուժերով հաղթահարելու ներքին տարաձայնությունները և կայացնելու համաձայնեցված որոշումներ։ Դատավորների դիրքորոշումները քաղաքական ճամբարների բաժանելու բավարար հիմքեր չկան։ Ընտրության արդյունքը, սակայն, հստակ արձանագրում է՝ երկրի սահմանադրական արդարադատության բարձրագույն մարմնում առայժմ չի հաջողվում համաձայնության գալ սեփական ղեկավարի հարցում։ Այս դրվագն առանձնահատուկ նշանակություն ունի Սահմանադրական դատարանի անցած ճանապարհի պատճառով։ 2020 թվականի սահմանադրական փոփոխություններով Սահմանադրական դատարանի կազմի էական վերափոխումը քաղաքական սուր բանավեճի առիթ դարձավ՝ առաջին պլան բերելով դատական անկախության և իշխանության ազդեցության սահմանների խնդիրը։ ՍԴ նախկին ղեկավարության փոփոխությունը հիմնավորվում էր դատական համակարգի բարեփոխման անհրաժեշտությամբ։ Վեց տարի անց դատարանը պետք է ցույց տա այդ փոփոխությունների իրական արդյունքը՝ սեփական խնդիրներն ինքնուրույն լուծելու և իր հեղինակությունը պահպանելու կարողությունը։ Սահմանադրական դատարանի նախագահի ընտրությունը դատավորների՝ ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու և դատարանի անկախությունն ապահովելու կարևոր փորձություն է։ Դրա արժեքը մեծանում է հատկապես Հայաստանի նման երկրում, որի սահմանադրական պատմությունը երկար ժամանակ ուղեկցվել է գործադիր իշխանության գերակայությամբ։ Պետության ներսում ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու մշակույթը մեկ օրում չի ձևավորվում։ Այն պահանջում է նաև անհամաձայնություններ հաղթահարելու կարողություն։ Հետպատերազմյան Գերմանիայի փորձը ցույց է տալիս սահմանադրական արդարադատության նշանակությունը ժողովրդավարության ամրապնդման գործում։ Գերմանիայի Դաշնային սահմանադրական դատարանի հեղինակությունը ձևավորվել է անկախության, մասնագիտական բարձր չափանիշների և սահմանադրական կարգի նկատմամբ հարգանքի շնորհիվ։ Հայաստանին ևս անհրաժեշտ է այդպիսի վստահություն վայելող դատարան։ Նրա հեղինակությունը ձևավորվում է նաև նման ընտրությունների ընթացքում՝ դատավորների անկախությամբ, պատասխանատվությամբ և համաձայնության հասնելու կարողությամբ։ Այսօրվա աշխարհաքաղաքական միջավայրում խնդիրը ձեռք է բերում լրացուցիչ կշիռ։ Հայաստանը վերանայում է իր անվտանգային հարաբերությունները, խորացնում համագործակցությունն արևմտյան գործընկերների հետ և փորձում ամրապնդել դիրքերը տարածաշրջանային նոր տնտեսական ու հաղորդակցային համակարգում։ Այս գործընթացների հաջողությունը պայմանավորված է նաև ներքին պետական համակարգի կանխատեսելիությամբ։ Միջազգային գործընկերները երկրի կայունությունը գնահատում են նրա հաստատությունների աշխատանքի, իրավական երաշխիքների և իշխանության սահմանափակման գործուն մեխանիզմների միջոցով։ Սահմանադրական դատարանի անկախությունը նաև պետության արտաքին հեղինակության և միջազգային վստահության կարևոր երաշխիք է։ Դատարանի կայացրած որոշումներից է կախված սահմանադրական ճգնաժամերի հանգուցալուծումը, ընտրական վեճերի արդար քննությունը և քաղաքական պայքարի սահմանադրական ընթացքը։ Նոր ընտրությունն անցկացվելու է երկրորդ փուլի քվեարկությունից հետո՝ 10-ից 30 օրվա ընթացքում։ Դատարանի դատավորներն ունեն հնարավորություն հանգելու ընդունելի որոշման՝ առանց արտաքին միջամտության և անհարկի քաղաքական դրամատիզացիայի։ Դատավորների տարաձայնությունները բնական են, սակայն դրանց երկարաձգումը կարող է խաթարել դատարանի հեղինակությունը։ Սահմանադրության գերակայությունն ապահովող բարձրագույն ատյանը պետք է կարողանա նաև սեփական ներսում հասնել համաձայնության և արդյունավետ կազմակերպել իր աշխատանքը։ Հայաստանի ժողովրդավարության ամրապնդումը մեծապես կախված է պետական հաստատությունների ինքնուրույնությունից։ ՍԴ նախագահի ընտրությունն այդ կարողության կարևոր փորձությունն է։ Երկու անհաջող քվեարկությունից հետո դատարանը պետք է կարողանա հաղթահարել ներքին տարաձայնությունները և ամրապնդել իր նկատմամբ հանրային վստահությունը։ Սահմանադրության հեղինակությունը պայմանավորված է նաև այն պաշտպանող մարդկանց սկզբունքայնությամբ։ Մասնագիտական բարեխղճությունը, անկախությունն ու պետական պատասխանատվությունն այսօր պետք է առաջնորդեն դատավորներին նոր նախագահի ընտրության հարցում։ Ի վերջո, Սահմանադրական դատարանի հեղինակությունը կերտվում է հենց իր կայացրած որոշումներով։
