Հոկտեմբերի 23-ին Ստամբուլում նախատեսված արտգործնախարարների հանդիպումը կարող է կարևոր հանգրվան դառնալ Թուրքիայի տարածաշրջանային հավակնությունների համար։ Անկարան բանակցությունների սեղանի շուրջ է հրավիրում Մեծ Բրիտանիային, Ֆրանսիային, Գերմանիային, Սաուդյան Արաբիային, Պակիստանին և Եգիպտոսին։ Քննարկման օրակարգում աշխարհի առավել վտանգավոր հակամարտություններն են, սակայն հանդիպման քաղաքական նշանակությունը մասնակիցների կազմի և նախաձեռնության հեղինակության մեջ է։ Թուրքիան առաջին անգամ հյուրընկալում է R4+E3 ձևաչափը։ Հոկտեմբերի 22-ին Թուրքիայի ԱԳՆ-ն պաշտոնապես հաստատել է հանդիպման անցկացումը։ Եվրոպական երեք ազդեցիկ պետություններն ու տարածաշրջանային չորս երկրները բանակցելու են Հաքան Ֆիդանի նախաձեռնությամբ։ Այս նախաձեռնության հետևում Անկարայի արտաքին քաղաքականության հետևողական վերադասավորումն է։ Թուրքիան փորձում է ամրապնդել իր դիրքերը միջազգային անվտանգության հարցերում՝ դառնալով եվրոպական և մերձավորարևելյան շահերի համաձայնեցման առանցքային մասնակից։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի R4-ի ձևավորման նախապատմությունը։ Օգոստոսի 7-ին Թուրքիան, Սաուդյան Արաբիան և Պակիստանը ստորագրել են Մեքքայի համատեղ պաշտպանության համաձայնագիրը։ Դրա համաձայն՝ ստորագրող պետություններից որևէ մեկի դեմ զինված հարձակումը դիտարկվում է որպես հարձակում բոլորի դեմ։ Փաստաթուղթը նախատեսում է նաև ռազմական, հետախուզական և պաշտպանական արդյունաբերության ոլորտներում համագործակցություն։ Հոկտեմբերի 20-ին համաձայնագիրը ներկայացվել է Թուրքիայի խորհրդարանի վավերացմանը։ Սա Ստամբուլի հանդիպման ամենաէական հանգամանքներից է։ Եվրոպական երեք պետությունները բանակցությունների են նստում տարածաշրջանային խմբի հետ, որի առանցքում արդեն ձևավորվում է հավաքական պաշտպանության պայմանագրով ամրագրված համագործակցություն։ Պակիստանն այս համակարգ է բերում իր միջուկային ներուժը, Սաուդյան Արաբիան՝ ֆինանսական և էներգետիկ ազդեցությունը, Թուրքիան՝ ռազմական արդյունաբերությունը, ՆԱՏՕ-ի անդամակցությունն ու աշխարհագրական դիրքը։ Եգիպտոսի մասնակցությունն ընդլայնում է խմբի քաղաքական կշիռը՝ ընդգրկելով նաև Սուեզի ջրանցքի նկատմամբ վերահսկողություն ունեցող պետությանը։ Հանդիպման օրակարգը նույնպես խոսուն է։ Պաղեստինյան հակամարտություն, Եմեն, Հորմուզի նեղուց, Բաբ էլ Մանդեբ և Ուկրաինա։ Այս հարցերի համատեղ քննարկումը հնարավորություն է տալիս Անկարային իրար կապելու Մերձավոր Արևելքի անվտանգությունը, համաշխարհային ծովային առևտուրը և եվրոպական ռազմավարական շահերը։ Հորմուզի և Բաբ էլ Մանդեբի նշանակությունը հատկապես մեծ է։ Դրանցով նավարկության խափանումներն անմիջական հետևանքներ ունեն էներգակիրների մատակարարման, ապահովագրական ծախսերի և միջազգային առևտրի համար։ Թուրքիան փորձում է իր մասնակցությունն ամրագրել նաև այս ուղղությամբ՝ միաժամանակ աջակցելով հութիների հարձակումների պայմաններում Սաուդյան Արաբիայի անվտանգությանը։ Ուկրաինական պատերազմի ընդգրկումը լրացնում է Անկարայի նախաձեռնության աշխարհաքաղաքական պատկերը։ Թուրքիան ցանկանում է պահպանել իր ազդեցությունը Սև ծովի անվտանգության հարցերում և մասնակցել պատերազմի դադարեցման դիվանագիտական գործընթացին։ Եվրոպական պետությունների ներգրավումը Ֆիդանին հնարավորություն է տալիս այդ հարցերը քննարկել լայն տարածաշրջանային պայմանավորվածությունների համատեքստում։ Սակայն հանդիպման գլխավոր քաղաքական հարցը վերաբերում է ձևավորվող համագործակցության հետագա ճակատագրին։ Եթե յոթ պետությունները հասնեն կանոնավոր խորհրդակցությունների, համակարգված նախաձեռնությունների և անվտանգության հարցերում ընդհանուր գործողությունների համաձայնության, Ստամբուլում կարող է ձևավորվել միջազգային որոշումների մշակման ազդեցիկ հարթակ։ Դրա համար դեռ անհրաժեշտ են քաղաքական համաձայնություններ։ Հանդիպումն ինքնին նոր դաշինքի ստեղծում չի նշանակում։ Հայաստանի համար այս զարգացումը ևս կարևոր հետևություններ ունի։ Թուրքիան հետևողականորեն մեծացնում է իր միջազգային կշիռը՝ ստանձնելով ավելի ընդգրկուն դեր տարածաշրջանային անվտանգության և հաղորդակցությունների հարցերում։ Անկարայի հետ հարաբերությունները զարգացնելու Հայաստանի քաղաքականությունը պետք է հաշվի առնի նաև այս իրողությունը։ Թուրքիայի աճող ազդեցությունը նոր հնարավորություններ է ստեղծում տարածաշրջանային համագործակցության համար, միաժամանակ բարձրացնում է Երևանի դիվանագիտական պատրաստվածության և սեփական օրակարգը պաշտպանելու պահանջը։ Հոկտեմբերի 23-ի հանդիպման արդյունքները դեռ հայտնի չեն։ Սակայն նախաձեռնության քաղաքական ուղղությունն արդեն ուրվագծված է։ Անկարան կառուցում է գործընկերությունների համակարգ, որի միջոցով կարող է ազդել Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի և Սևծովյան տարածաշրջանի անվտանգության վերաբերյալ բանակցությունների վրա։ Թուրքիան միջազգային քաղաքականության մեջ ավելի մեծ դեր է պահանջում։ Ստամբուլի հանդիպումը ցույց կտա, թե եվրոպական տերությունները որքանով են պատրաստ այդ հավակնությունը վերածել գործնական համագործակցության։
