Հաղթանա՜կ։ Մալթայում Հայաստանի անունը կրկին հնչեց հաղթողի պատվանդանից։ Տասներեքամյա Նարեն «Մանկական Եվրատեսիլ 2026»-ում իր «BOO!» երգով նվաճեց առաջին տեղը՝ հավաքելով 202 միավոր։ Հայաստանը երրորդ անգամ հաղթեց եվրոպական հեղինակավոր երաժշտական մրցույթում։ Առաջինը Վլադիմիր Արզումանյանն էր՝ 2010 թվականին, երկրորդը՝ Մալենան՝ 2021-ին։ Հիմա նրանց միացավ Նարեն։ Եվ այս հաղթանակն առանձնահատուկ մի պատմություն ունի։ Նարեն չորս անգամ մասնակցել է հայաստանյան ընտրությանը։ Երեք անհաջողություն, երեք հիասթափություն, երեք տարի շարունակվող աշխատանք։ Չորրորդ փորձով նա հասավ իր երազանքին։ Երեխայի այս համառության մեջ մեծերի աշխարհի համար կարևոր դաս կա։ Հաղթանակին հասնում են աշխատելով, սեփական ուժերին հավատալով, հիասթափությունը հաղթահարելով։ Նարեն այդ ճանապարհն անցել է տասներեք տարեկանում։ Հայաստանի համար այսպիսի հաղթանակներն առանձնահատուկ նշանակություն ունեն։ Վերջին տարիները ծանր հետք են թողել մեր ժողովրդի հավաքական գիտակցության վրա։ Պատերազմի ու մարդկային կորուստների ցավին գումարվել են հայրենազրկման ողբերգությունը, անվտանգության խաթարված զգացողությունը, հասարակական խորացող բաժանումներն ու վաղվա օրվա անորոշությունը։ Այս ամենը մաշել է մարդկանց վստահությունը սեփական ապագայի նկատմամբ և ավելի թանկ դարձրել միասնական ուրախության յուրաքանչյուր առիթ։ Հանրային գիտակցության մեջ աստիճանաբար արմատավորվել է անհաջողության սպասումը։ Մալթայից եկած լուրը մի քանի ժամով փոխեց երկրի տրամադրությունը։ Մարդիկ ուրախացան միասին։ Հայկական դրոշը բարձրացավ, և այդ տեսարանը հասկանալի էր բոլորին՝ անկախ քաղաքական համոզմունքներից։ Պատմության ընթացքում փոքր ժողովուրդները հաճախ հենց մշակույթի շնորհիվ են կարողացել հաստատել իրենց ինքնությունը, ճանաչելի դառնալ աշխարհում և սեփական տեղը զբաղեցնել միջազգային կյանքում։ Երաժշտությունը դարեր շարունակ օգնել է ժողովուրդներին պահպանել իրենց ինքնությունը և ճանաչելի դառնալ աշխարհում։ Հայ ժողովուրդն այդ ճանապարհն անցել է Կոմիտասի, Արամ Խաչատրյանի, Շառլ Ազնավուրի և համաշխարհային ճանաչման հասած բազմաթիվ արվեստագետների շնորհիվ։ Նրանց ստեղծագործությունը հայկական մշակույթին տվել է միջազգային հեղինակություն՝ մեր ազգային ինքնությունը դարձնելով համաշխարհային մշակութային ժառանգության ճանաչելի մաս։ Այսօր այդ հնարավորությունները զգալիորեն ընդլայնվել են։ Երաժշտությունը, կինոն ու թվային հարթակները միլիոնավոր մարդկանց են ներկայացնում երկրների մշակույթն ու ստեղծագործական ներուժը՝ նպաստելով նրանց միջազգային ճանաչելիությանն ու հեղինակությանը։ Նարեի հաղթանակն այս շարունակականության նոր ու գեղեցիկ դրսևորումն է։ Հայաստանի մշակութային ներկայությունն աշխարհում այսօր շարունակում է ամրապնդել նաև նոր սերունդը։ Ժամանակակից աշխարհում մշակույթը պետությունների միջազգային ազդեցության կարևոր գործոններից է։ Հարավային Կորեան հետևողական ներդրումներով ստեղծել է երաժշտության ու կինոյի հզոր արդյունաբերություն՝ ընդլայնելով իր տնտեսական հնարավորություններն ու միջազգային հեղինակությունը։ Իռլանդիան իր երաժշտական հարուստ ավանդույթներով տասնամյակներ շարունակ ճանաչելի է մնացել աշխարհի տարբեր անկյուններում։ Այս երկրների հաջողությունը ցույց է տալիս մշակույթի զարգացման և պետական հեռատես քաղաքականության կապը։ Մշակութային ճանաչումն այսօր ունի նաև տնտեսական արժեք՝ նպաստելով զբոսաշրջությանը, ներդրումներին, արտահանմանը և միջազգային համագործակցությանը։ Հայաստանի համար սա առանձնահատուկ կարևորություն ունի։ Մեր ժողովրդի ստեղծագործական ներուժը վաղուց է ապացուցված, սակայն այդ ներուժի զարգացման համար անհրաժեշտ պայմանները դեռևս հավասարապես հասանելի չեն բոլորին։ Հազարավոր շնորհալի երեխաների ապագան կախված է ընտանիքների հնարավորություններից, բնակության վայրից, որակյալ կրթության հասանելիությունից։ Մայրաքաղաքի և մարզերի միջև պահպանվող անհավասարությունը հաճախ խոչընդոտում է տաղանդների բացահայտմանը։ Այդպես երկիրը կորցնում է մարդկային ներուժ, որի ամբողջ արժեքը երբեմն նույնիսկ հնարավոր չէ գնահատել։ Նարեի հաղթանակը նաև այս խնդրի մասին մտածելու առիթ է։ Հայաստանին անհրաժեշտ է մշակութային զարգացման երկարաժամկետ քաղաքականություն՝ ժամանակակից կրթական հաստատություններով, մարզերում ստեղծագործական կենտրոններով, շնորհալի երեխաների աջակցության և միջազգային համագործակցության գործուն ծրագրերով։ Մշակույթը պետք է իր արժանի տեղն ունենա երկրի տնտեսական զարգացման ռազմավարության մեջ։ Հայաստանի ապագա հաջողությունները մեծապես կախված են լինելու գիտելիքի, կրթության և ստեղծագործական կարողությունների զարգացման համար այսօր կատարվող ներդրումներից։ Նարեի պատմությունը ևս մեկ կարևոր խորհուրդ ունի։ Երեք անհաջող փորձից հետո նա շարունակել է աշխատել, հավատացել իր ուժերին և կրկին ձգտել միջազգային բեմ։ Նրա երգի՝ վախերը հաղթահարելու և համարձակ առաջ գնալու գաղափարը լիովին համահունչ է սեփական ճանապարհին։ Տասներեքամյա աղջկա հաղթանակի հետևում տարիների աշխատանքն է, նպատակասլացությունն ու դժվարությունների առջև կանգ չառնելու վճռականությունը։ Այս հատկանիշների կարիքն այսօր ունի նաև Հայաստանը։ Մեր հասարակության ապագան մեծապես կախված է սեփական ուժերի նկատմամբ վստահությունը վերականգնելու կարողությունից։ Պատերազմի ու կորուստների ծանր հետևանքները հաղթահարող երկրի համար առանձնահատուկ արժեք ունի յուրաքանչյուր հաջողություն, որն ամրապնդում է մարդկանց հավատը վաղվա օրվա նկատմամբ։ Նարեի հաղթանակը հենց այդպիսի ուրախություն պարգևեց՝ միավորելով մարդկանց ընդհանուր հպարտության զգացումով։ Սակայն այս պատմության ամենակարևոր շարունակությունը դեռ առջևում է։ Մեր երեխաները պետք է հայրենիքում տեսնեն իրենց կարողությունները զարգացնելու, արժանապատիվ ապրելու և հաջողության հասնելու իրական հնարավորություններ։ Նրանց ապագայի նկատմամբ վստահությունը Հայաստանի վաղվա օրվա ամրության ամենահուսալի հիմքերից է։ Մալթայում Նարեն կատարեց իր երազանքը և Հայաստանին պարգևեց մի հաղթանակ, որի ուրախությունը դուրս եկավ երաժշտական մրցույթի սահմաններից։ Նա հիշեցրեց մեր հասարակությանը սեփական ուժերին հավատալու, նպատակին հավատարիմ մնալու և դժվարություններից հետո առաջ շարժվելու կարևորությունը։ Այսօր արժե պարզապես վայելել այդ ուրախությունը։ Մեր տասներեքամյա հայրենակցուհին իր տաղանդով, աշխատանքով ու համառությամբ Հայաստանին կրկին կանգնեցրեց եվրոպական բեմի պատվավոր առաջին հորիզոնականում։ Շնորհակալությո՛ւն, Նարե։ Քո հաղթանակը մի ամբողջ ժողովրդի ուրախությունն է։ Եվ թող քո օրինակը հազարավոր հայ երեխաների համար դառնա սեփական երազանքներին հավատալու նոր խթան։
