Խաղային տրիլիոնների հետևում. Հայաստանի չհաշվարկված աղքատությունը

Հայաստանում տարեկան շուրջ 7,7 տրիլիոն դրամ է անցնում խաղային բիզնեսի հաշվառման համակարգերով։ Այդ գումարի հետևում մարդկային ճակատագրեր են, կորցրած խնայողություններ, չմարված վարկեր, ընտանիքների պարտքեր և աղքատության վտանգ։ Պետությունը մանրամասն հաշվում է խաղադրույքներն ու ընկերությունների վճարած հարկերը։ Սակայն մինչ օրս հրապարակված չէ խաղային կախվածության հետևանքով աղքատացած քաղաքացիների թիվը։ Հայաստանի ամենախոշոր ֆինանսական հոսքերից մեկի սոցիալական հետևանքները մնում են առանց ամբողջական հաշվառման։ 2025 թվականին խաղադրույքների հանրագումարը կազմել է 7 տրիլիոն 685 միլիարդ դրամ։ Դրանից շուրջ 7,5 տրիլիոնը բաժին է ընկել առցանց խաղերին։ 2017 թվականին առցանց կազինոների խաղադրույքները կազմում էին շուրջ 200 միլիարդ դրամ։ Ութ տարում ծավալներն աճել են ավելի քան 35 անգամ։ Բիզնեսը հսկայական արագությամբ ընդլայնվել է՝ ներթափանցելով մարդկանց հեռախոսներ, բանկային հաշիվներ և առօրյա կյանք։ Խաղային արդյունաբերության խոշոր ընկերությունները Հայաստանի առաջատար հարկատուներից են։ 2025 թվականին «Դիջիթեյնը» պետական բյուջե է վճարել 26,59 միլիարդ դրամ, «Սոֆթ Կոնստրակտը»՝ 23,78 միլիարդ։ Երեք առաջատարներից «Կաբարկոյի» վճարումները կազմել են շուրջ 19 միլիարդ դրամ։ Հանրագումարը մոտ 69,4 միլիարդ է։ Պետությունը մանրամասն հաշվառում է խաղային ընկերությունների վճարած միլիարդները, սակայն մինչ օրս չունի ամբողջական պատկեր, թե այդ եկամուտների հետևում քանի քաղաքացի է կորցրել խնայողությունները կամ հայտնվել պարտքերի տակ։ Այսօր հնարավոր չէ փաստական ճշգրտությամբ հայտարարել, որ Հայաստանում խաղային բիզնեսի պատճառով աղքատացել է 50 հազար, 100 հազար կամ 200 հազար քաղաքացի։ Պետությունը նման հաշվարկ չի հրապարակել։ Ավելին, ՊԵԿ-ը նախկինում հայտնել է, որ չունի խաղադրույք կատարող անձանց թվի վերաբերյալ տվյալներ։ Սա սոցիալական քաղաքականության լուրջ բաց է։ Պետությունը գիտի խաղադրույքների տարեկան ծավալը, բայց հրապարակային հաշվետվություններից հնարավոր չէ պարզել, թե քանի ընտանիք է խաղերի պատճառով կորցրել ֆինանսական կայունությունը, քանի երեխայի կենսապայմաններն են վատացել, քանի քաղաքացի է հայտնվել պարտքերի շրջապտույտում։ Այս տվյալները պետք է հրապարակվեն նաև ըստ խոշոր խաղային օպերատորների։ Պետությունը պարտավոր է պարզել, թե Հայաստանի քանի քաղաքացի է խաղում VBET-ում և մյուս խոշոր հարթակներում, որքան գումար են նրանք տարեկան կորցնում, քանիսն են խաղադրույքները շարունակում վարկերի ու պարտքերի հաշվին, և քանիսն են սեփական նախաձեռնությամբ հրաժարվել խաղերին մասնակցելուց։ Առանձնապես կարևոր է պարզել, թե այդ ընկերությունների եկամուտների որ մասն է գոյանում պարբերաբար խոշոր գումարներ կորցնող քաղաքացիների հաշվին։ Այս տեղեկությունները թույլ կտան գնահատել յուրաքանչյուր օպերատորի գործունեության սոցիալական հետևանքները և բացահայտել խաղային կախվածության ու ընտանիքների աղքատացման իրական ծավալները։ Որքա՞ն եկամուտ են ընկերությունները ստանում հաճախակի և մեծ կորուստներ ունեցող մասնակիցներից։ Առանց այս տվյալների անհնար է պարզել նաև առանձին ընկերությունների գործունեության ազդեցությունն աղքատության վրա։ Իշխանությունները նախաձեռնել են նոր սահմանափակումներ։ Հայաստանի խաղային արդյունաբերությունը զարգացել է մինչև այնպիսի մասշտաբներ, որ պետությունն արդեն քննարկում է ամենախոցելի քաղաքացիներին խաղից պաշտպանելու հատուկ արգելքներ։ Սա ինքնին վկայում է խնդրի լրջության մասին։ Այսօր հստակ հայտնի է, թե խաղային ընկերությունները որքան են վճարում պետական բյուջե։ Անհայտ է, թե քանի ընտանիքի աղքատացման հաշվին է գոյանում նրանց եկամտի հսկայական մասը։ Այդ թվերի հրապարակումը պետք է դառնա պետական վերահսկողության պարտադիր պահանջ։ Քանի դեռ դրանք չկան, խաղային բիզնեսի տնտեսական հաշվեկշռում հաշվառված են եկամուտները, իսկ մարդկային կորուստները շարունակում են մնալ ստվերում։

Կիսվել
Karevor News
Karevor News
Articles: 16703

Leave a Reply

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով