ԱՄՆ նոյեմբերի 3-ի միջանկյալ ընտրությունները փոխեցին ամերիկյան քաղաքականության ընթացքը։ Դեմոկրատները հաղթեցին Կոնգրեսի երկու պալատներում՝ Դոնալդ Թրամփին զրկելով հանրապետական մեծամասնության աջակցությունից նրա նախագահության վերջին երկու տարիներին։ Կյանքի թանկացումը, Իրանի պատերազմը և իշխանության հաշվետվողականության խնդիրները դարձան ընտրողների դժգոհության հիմնական պատճառներից, սակայն ընտրությունների ամենակարևոր հետևանքը դեռ առջևում է։ Ամերիկան սկսում է պատրաստվել 2028 թվականի նախագահական ընտրություններին, որոնք որոշելու են Թրամփի քաղաքական ժառանգության և Միացյալ Նահանգների միջազգային դերակատարության ապագան։ Հանրապետական կուսակցության համար առաջիկա երկու տարիները լինելու են ինքնության վերագնահատման շրջան։ Թրամփը փոխել է կուսակցության գաղափարական դիմագիծը, ընտրազանգվածի կազմը, արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները։ Թրամփի ձևավորած քաղաքական շարժումը պահպանելու համար անհրաժեշտ է նոր առաջնորդ, որը կկարողանա միավորել հանրապետականների տարբեր թևերին։ Փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը, պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն և Ֆլորիդայի նահանգապետ Ռոն Դեսանտիսը ներկայացնում են այդ պայքարի հնարավոր ուղղությունները։ Վենսը կապված է Թրամփի քաղաքական շարժման և տեխնոլոգիական կապիտալի ազդեցիկ շրջանակների հետ։ Ռուբիոն մարմնավորում է արտաքին քաղաքականության մեջ ամերիկյան ակտիվ դերակատարության պահպանման ավանդական հանրապետական մոտեցումը։ Դեսանտիսը սեփական քաղաքական հենարանն է կառուցել պահպանողական կառավարման օրակարգի շուրջ։ Վենսի խնդիրը հատկապես բարդ է։ Նրա քաղաքական առաջխաղացումը կապված է Թրամփի հետ, իսկ գործող վարչակազմի անհաջողությունների պատասխանատվությունը տարածվում է նաև փոխնախագահի վրա։ Իրանի պատերազմը, գնաճը և Կոնգրեսի ընտրություններում հանրապետականների պարտությունը կարող են ազդել նրա նախագահական հավակնությունների վրա։ Պատմական նախադեպը նույնպես ուշագրավ է։ 1988 թվականին Ջորջ Բուշ ավագը կարողացավ գործող փոխնախագահի պաշտոնից անմիջապես հասնել Սպիտակ տուն։ Դրանից հետո նման հաջողություն որևէ փոխնախագահ չի ունեցել։ Վենսի քաղաքական ապագան մեծապես կախված է հանրապետականների ներսում Թրամփի ժառանգության գնահատականից։ Դեմոկրատների համար հաղթանակը բացում է քաղաքական հնարավորությունների լայն դաշտ։ Ջորջիայի սենատոր Ջոն Օսսոֆը, որը վերընտրվեց նոյեմբերի 3-ին, քաղաքական կապիտալ է կուտակել կոռուպցիայի, գնաճի և Իրանի պատերազմի քննադատության շնորհիվ։ Կալիֆոռնիայի նահանգապետ Գևին Նյուսոմը հայտնի է Թրամփի հետ հրապարակային հակամարտությամբ։ Ալեքսանդրիա Օկասիո-Կորտեսը ներկայացնում է կուսակցության առաջադիմական թևը՝ սոցիալական արդարության, առողջապահության և տնտեսական անհավասարության օրակարգով։ Այս գործիչների միջև մրցակցությունը բացահայտելու է դեմոկրատների գլխավոր խնդիրը։ Կուսակցությունը միավորում է երիտասարդ առաջադիմականներին, չափավոր կենտրոնամետներին, արհմիութենական շրջանակներին և տարբեր սոցիալական խմբերի։ Նրանց հետաքրքրությունները միշտ չէ, որ համընկնում են։ 2028 թվականի պայքարում վճռորոշ նշանակություն կարող է ունենալ տնտեսական քաղաքականության շուրջ ընդհանուր համաձայնության ձևավորումը։ Ամերիկացի ընտրողի առօրյա խնդիրները՝ անշարժ գույքի գները, վարձակալության բարձր արժեքները, աշխատավարձը, առողջապահությունը և աշխատանքի անվտանգությունը, շարունակելու են ազդել քաղաքական նախապատվությունների վրա։ Ընտրական երկու տարին ամերիկյան քաղաքականության համար երկար ժամանակահատված է։ Տնտեսական փոփոխությունները, միջազգային ճգնաժամերն ու քաղաքական առաջնորդների որոշումները կարող են արմատապես փոխել հասարակական տրամադրությունները։ 2028 թվականի նախագահական ընտրությունները մեծ ազդեցություն են ունենալու միջազգային քաղաքականության վրա։ Չինաստանի հետ մրցակցությունը, Ուկրաինայի պատերազմը, Եվրոպայի անվտանգությունն ու Իրանի շուրջ հակամարտությունը պահանջելու են ռազմավարական որոշումներ։ Վաշինգտոնի հաջորդ վարչակազմի քաղաքականությունից մեծապես կախված են լինելու համաշխարհային տնտեսության, անվտանգության համակարգի և միջազգային ուժային հարաբերակցության փոփոխությունները։ Հայաստանի համար Վաշինգտոնի քաղաքական վերադասավորումները գործնական նշանակություն ունեն։ Հարավային Կովկասում ամերիկյան ներգրավվածությունը, տարածաշրջանային հաղորդակցությունների ապաշրջափակումը, անվտանգության համագործակցությունը և տնտեսական ներդրումները կախված են նաև ԱՄՆ արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններից։ Հայաստանի շահերից է բխում ամերիկյան երկու կուսակցությունների հետ երկարաժամկետ կապերի ամրապնդումը՝ անկախ Սպիտակ տան հաջորդ ղեկավարի անունից։ Թրամփի նախագահության ավարտով ամերիկյան քաղաքականության մի ամբողջ ժամանակաշրջան մոտենում է իր հանգուցալուծմանը։ Սակայն նրա թողած ժառանգությունը դեռ երկար է ազդելու հանրապետականների, դեմոկրատների և ամբողջ ամերիկյան հասարակության վրա։ 2028 թվականի ընտրությունների գլխավոր հարցը վերաբերում է Միացյալ Նահանգների ապագա քաղաքական ուղղությանը, նրա տնտեսական ուժի օգտագործմանը և աշխարհում ստանձնած պարտավորություններին։ Սպիտակ տան հաջորդ տերը ժառանգելու է մի երկիր, որի ներքին հակասություններն ու միջազգային պատասխանատվությունը վաղուց դուրս են եկել ամերիկյան սահմաններից։ Այդ ժառանգության տնօրինումից մեծապես կախված է լինելու նաև աշխարհի հաջորդ տասնամյակը։



