Օգոստոսի 28-ին Թուրքիայի նախագահ Ռեեջփ Թայիփ Էրդողանը Ստամբուլի «Հալիչ» կենտրոնում ներկա է գտնվել Մուհամեդ մարգարեի ծննդյան օրվան նվիրված միջոցառմանը։ Այդ տոնը մուսուլմանները նշում են լուսնային օրացույցի երրորդ ամսվա ընթացքում։ Թուրքիայի նախագահը, կարծես, օգոստոսի 28-ը որպես տոնական շաբաթվա մեկնարկի օր, պատահական չի ընտրել։ Դա է հուշում նրա ելույթի ծայրահեղ կրոնական բնույթը, որ, սակայն, քաղաքական ընդգշված իմաստ ունի։ Անդրադառնալով անցյալ դարի ողբերգություններին, Էրդողանը հիշել է Հիտլերին և Պոլ Պոտին, որոնք «տարբեր ծագման և դավանանքի պատկանող միլիոնավոր մարդկանց մահվան են դատապարտել» և անմիջապես ներկայացրել Գազայում, Հորդանանի արևմտյան ափին և Լիբանանում «սիոնիստական ցեղասպան ցանցի ոճրագործությունները», որոնց հանդեպ, ըստ նրա՝ «մարդկությունը միայն դիտորդ» է։ Այնուհետև Էրդողանը հայտարարել է, որ «ժամանակն է ընդունել ճշմարտությունը․ մուսուլմաններս չենք կարող հաջողության հասնել՝ հույս դնելով միայն օտարների վրա»։ Թուրքիայի նախագահը հռչակագրել է․ «Մենք պարտավոր ենք ուժեղ լինել, լինել զսպող գործոն, միասնաբար պաշտպանել մեր իրավունքները և օրենքները, մեր տարածաշրջանում կառուցել խաղաղություն և անվտանգություն»։ Ի վերջո նա ամփոփել է, որ ցանկանում է, որ «դարերով պատմություն ձևավորած եւ աշխարհում կարգ հաստատած Մուհամեդի ումման կրկին միավորվի, ինչպես պատի աղյուսներն են միասնական»։ Թուրքիայի նախագահը բոլոր մուսուլմանների ցանկությունը ձևակերպել է որպես «մեկը մեկին հավատացող, մեկը մյուսի վրա հույս դնող, ուս-ուսի, սիրտ-սրտի երթ»։ Նախօրեին համաիսլամական «պակտ» ստեղծելու մասին հայտարարել է Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը։ Էրդողանը փաստացի այդ գաղափարը կիսել է։ Խնդիր է, թե արաբական աշխարհը կընդունի՞ «Մուհամեդի ումմա» կազմավորելու հեռանկարը։ Պետք է հաշվի առնել, որ իսլամական աշխարհը դավանաբանական առումով բաժանված է սուննիների և շիաների, իսկ Իրանի և Թուրքիայի մրցակցությունը դարերի պատմություն ունի և երկու հանրությունների ինքնության անբաժանելի մաս է։ Վերջին շրջանում եվրոպական «իսլամաֆոբիայի» մասին մի քանի անգամ խոսել է նաև Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը։ Ադրբեջանի բնակչության մեծ մասը շիադավան է։ Քառասունչորսօրյա պատերազմից հետո Ադրբեջանում Թուրքիայի հեղինակությունը կտրուկ բարձրացել է։ «Մուհամեդի ումմա կազմավորելու» համար Էրդողանը այդ իրողությունը կօգտագործի՞։
