Հայաստանն առաջարկում է վերանայել Եվրամիության Արևելյան գործընկերության մոդելը՝ հաշվի առնելով մասնակից պետությունների տարբեր քաղաքական նպատակներն ու եվրոպական ինտեգրման հավակնությունները։ Վարշավայի անվտանգության համաժողովում արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը ներկայացրել է Հայաստանի երեք առաջարկները՝ ժողովրդավարական ինստիտուտների դիմակայունության ամրապնդում, յուրաքանչյուր երկրի համար անհատականացված համագործակցություն և Հարավային Կովկասի նոր տրանսպորտային հնարավորությունների ներառում եվրոպական քաղաքականության մեջ։ Առանձին շեշտադրվել է TRIPP նախաձեռնությունը՝ որպես Եվրոպան և Ասիան կապող տնտեսական, էներգետիկ և տարանցիկ նախագիծ։ Երևանի առաջարկն ունի շատ ավելի մեծ քաղաքական նշանակություն։ Հայաստանը բարձրացնում է իր եվրոպական ապագան հետխորհրդային երկրների համար նախատեսված ընդհանուր քաղաքական շրջանակից առանձնացնելու հարցը։ 2009 թվականին ստեղծված Արևելյան գործընկերությունը նախագծվել էր մի աշխարհի համար, որն այլևս գոյություն չունի։ Վեց հետխորհրդային պետություն, եվրոպական ընդհանուր քաղաքական շրջանակ և Բրյուսելի հետ աստիճանական մերձեցման հեռանկար։ Տասնյոթ տարի անց այդ երկրների ճանապարհները հիմնովին բաժանվել են։ Ուկրաինան պատերազմի մեջ է և Մոլդովայի հետ շարժվում է դեպի ԵՄ անդամակցություն։ Բելառուսը խորացրել է կախվածությունը Մոսկվայից, Վրաստանի եվրոպական ընթացքը քաղաքական ճգնաժամի մեջ է, Ադրբեջանն առաջնորդվում է սեփական աշխարհաքաղաքական հաշվարկներով։ Հայաստանը ևս վերանայում է իր տեղը տարածաշրջանում և Եվրոպայում։ Այս իրողությունը պահանջում է եվրոպական քաղաքականության նոր ճարտարապետություն։ Նախկին խորհրդային սահմանները վաղուց կորցրել են այդ պետությունների քաղաքական ապագան սահմանելու իրենց նշանակությունը։ Մոսկվան շարունակում է հետխորհրդային տարածքը համարել իր ազդեցության գոտին՝ պատմական անցյալից բխեցնելով այդ երկրների ապագան տնօրինելու սեփական իրավունքը։ Եվրոպան ևս երկար ժամանակ տարածաշրջանին մոտեցել է ընդհանուր աշխարհագրության տրամաբանությամբ։ Պատերազմները, անվտանգության ճգնաժամերն ու երկրների տարբեր քաղաքական ընտրությունները սպառել են այդ մոտեցումը։ Հայաստանի համար այս փոփոխությունը սկզբունքային նշանակություն ունի։ 2013 թվականին Մաքսային միությանն անդամակցելու որոշմամբ ընդհատված եվրոպական ընթացքը տարիներ անց ստացել է նոր քաղաքական բովանդակություն։ 2025 թվականին ընդունված ԵՄ անդամակցության գործընթացի մեկնարկի մասին օրենքը և հայ-եվրոպական հարաբերությունների խորացումը ստեղծել են նոր հնարավորություններ։ Հաջորդ խնդիրը քաղաքական հայտարարությունները երկարաժամկետ, հստակ ճանապարհային քարտեզի վերածելն է։ Հայաստանին անհրաժեշտ են չափելի պարտավորություններ, համագործակցության նոր գործիքներ և եվրոպական կառույցներին աստիճանական ինտեգրման մեխանիզմներ։ Եվրոպական ընտրությունը պետք է ամրապնդվի երկրի ներսում՝ անկախ արդարադատությամբ, մրցունակ տնտեսությամբ, արդյունավետ պետական կառավարմամբ և հուսալի անվտանգության համակարգով։ Առանց այս փոփոխությունների եվրոպական հեռանկարը կմնա հերթական գեղեցիկ քաղաքական խոստումը։ Վարշավայում հնչած երրորդ առաջարկը հատկապես կարևոր աշխարհաքաղաքական ենթատեքստ ունի։ Հայաստանը ցանկանում է Արևելյան գործընկերության նոր օրակարգում ներառել Հարավային Կովկասի հաղորդակցային հնարավորությունները՝ մասնավորապես TRIPP նախաձեռնությունը։ Այս առաջարկը կարող է փոխել Հայաստանի տեղը եվրոպական տնտեսական հաշվարկներում։ Հարավային Կովկասը հնարավորություն ունի դառնալու Եվրոպան Կենտրոնական Ասիային կապող առևտրային, էներգետիկ և տրանսպորտային համակարգի կարևոր հատված։ Հայաստանի տարածքով անցնող հաղորդակցությունները կարող են մեծացնել երկրի տնտեսական կշիռը, ներգրավել եվրոպական կապիտալ և TRIPP-ի ընդգրկումը եվրոպական օրակարգում կարող է նաև փոխկապակցել Վաշինգտոնի և Բրյուսելի տնտեսական ու ռազմավարական շահերը։ Դա Հայաստանի համար միջազգային գործընկերների ներգրավվածությունը խորացնելու հնարավորություն է։ Հաջողությունը կախված կլինի նախագծերի իրականացման որակից, ներդրումային միջավայրից և Հայաստանի ինքնիշխանության անխախտ երաշխիքներից։ Եվրոպայի անվտանգության համակարգը վերափոխվում է, Ռուսաստանի ազդեցությունը հետխորհրդային տարածքում թուլանում է, իսկ Հարավային Կովկասում ձևավորվում է քաղաքական ու տնտեսական նոր իրականություն։ Հայաստանը հնարավորություն ունի դառնալու այդ փոփոխությունների գործուն մասնակիցը՝ ամրապնդելով իր ինքնիշխանությունն ու միջազգային դիրքերը։ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանի առաջարկը այս ուղղությամբ կարևոր քայլ է։ Դրա հաջողությունը պահանջում է հետևողական դիվանագիտություն, հստակ պետական ռազմավարություն և ներքին բարեփոխումների իրական արդյունքներ։ Հայաստանի եվրոպական հեռանկարը պահանջում է վերանայել նախկին կախվածություններից ժառանգված քաղաքական մոտեցումները։ Այդ ուղղությամբ առաջընթացը կախված է պետական կառավարման որակից, հետևողական որոշումներից և եվրոպական գործընկերների հետ գործնական համագործակցությունից։
