Հայաստանը՝ Եվրոպայի հաջորդ քարտեզում

Եվրոպան իր անվտանգության ապագան կապում է հարևան երկրների կայունության ու նրանց հետ ավելի սերտ միավորման հետ։ Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի պատերազմն ու տնտեսական մրցակցության սրացումը Եվրամիության ընդլայնմանը նոր նշանակություն են տալիս․ նոր անդամների ներգրավմամբ Եվրոպան ձգտում է ամրապնդել իր անվտանգությունն ու տնտեսական ուժը։ Հայաստանի մասնակցությունն այս քննարկմանը հնարավորություն է եվրոպական ուղղությամբ ստանձնած հանձնառությունը վերածելու հստակ քայլերի և երկրի ապագան կապելու Եվրոպայի երկարաժամկետ շահերի հետ։ Նոյեմբերի 3-ին Նիկոլ Փաշինյանը Բրյուսելում ելույթ կունենա Euronews-ի կազմակերպած՝ Եվրամիության ընդլայնմանը նվիրված գագաթնաժողովում։ Հայտարարված մասնակիցների թվում են Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիու Կոշտան, Ալբանիայի, Խորվաթիայի, Մոնտենեգրոյի և Վրաստանի վարչապետներ Էդի Ռաման, Անդրեյ Պլենկովիչը, Միլոյկո Սպայիչն ու Իրակլի Կոբախիձեն, Մոլդովայի վարչապետ ներկայացված Վասիլե Տոֆանը, Հյուսիսային Մակեդոնիայի նախագահ Գորդանա Սիլյանովսկա-Դավկովան։ Քննարկումները կհեռարձակվեն ուղիղ եթերում։ Քննարկումների առանցքում Եվրոպայի ընդլայնումն է, սեփական անվտանգությունն ապահովելու և ինքնուրույն գործելու կարողությունը, տնտեսության հզորացումն ու ժողովրդավարության ամրապնդումը։ Մանրամասն ծրագիրը դեռ հրապարակված չէ։ Նույն հարթակում հավաքվում են ԵՄ ղեկավարներն ու միությանն անդամակցելու ձգտող երկրների առաջնորդները։ Հայաստանը հնարավորություն է ստանում իր եվրոպական հեռանկարը քննարկել նրանց հետ և ամրապնդել դրա քաղաքական աջակցությունը։ Այդ հնարավորությունից օգտվելու համար Երևանին անհրաժեշտ են հստակ առաջարկներ ու հետևողական դիվանագիտական աշխատանք։ 2004 թվականին Եվրամիությանը միացան տասը պետություններ, այդ թվում՝ Լեհաստանն ու Բալթյան երեք հանրապետությունները։ Սառը պատերազմի բաժանարար գծերը աստիճանաբար փոխարինվեցին ընդհանուր իրավական ու տնտեսական տարածքով։ Եվրոպական ինտեգրումն այդ երկրներին օգնեց ամրապնդել պետական կառույցները, ընդլայնել տնտեսական կապերն ու նվազեցնել արտաքին կախվածությունը։ Հայաստանի անկախությունը ևս ամրանում է, երբ օրենքը պաշտպանում է քաղաքացուն, տնտեսությունն ունի տարբեր շուկաներ, իսկ իշխանությունը հաշվետու է հանրությանը։ Այդ հիմքով պետությունը կարող է դիմակայել ճնշումներին և պաշտպանել սեփական որոշումները։ Այսօր Եվրոպան ընդլայնմանն ավելի մեծ կարևորություն է տալիս՝ գիտակցելով հարևան երկրների անկայունությունից բխող վտանգները սեփական անվտանգության համար։ Հարևան երկրների անկայունությունը թուլացնում է նաև Եվրոպայի անվտանգությունը, խաթարում առևտուրն ու մեծացնում ճգնաժամերը հաղթահարելու ծախսերը։ Էներգակիրներից ու ճանապարհներից կախվածությունը սահմանափակում է պետության ընտրության ազատությունը, իսկ թույլ կառույցները երկիրը խոցելի են դարձնում արտաքին ճնշումների հանդեպ։ Կայուն և ժողովրդավարական Հայաստանը կարող է Եվրոպայի համար վստահելի գործընկեր դառնալ՝ նպաստելով Հարավային Կովկասի անվտանգությանը և տարածաշրջանով անցնող առևտրային ուղիների հուսալի աշխատանքին։ Երևանը պետք է ներկայացնի Եվրոպայի հետ համագործակցության հստակ տնտեսական առաջարկ՝ բեռնափոխադրումներ, տեխնոլոգիաներ, էներգետիկ կապեր և ներդրումներ։ Հայաստանի աշխարհագրական դիրքը կարող է եկամուտ ու քաղաքական ազդեցություն ապահովել՝ գործող ճանապարհների, պարզ մաքսային ընթացակարգերի և օրենքով պաշտպանված գործարարության շնորհիվ։ Բեռնափոխադրողն ընտրում է կանխատեսելի երթուղին, ներդրողը՝ իր պայմանագրի կատարումն ապահովող պետությունը։ 2025 թվականին ընդունված՝ ԵՄ-ին անդամակցության գործընթացի մեկնարկի մասին օրենքն ամրագրեց Հայաստանի քաղաքական մտադրությունը։ Դրա իրականացումը պահանջում է բարեփոխումների հստակ ժամանակացույց, պատասխանատուներ և եվրոպական աջակցություն։ Բրյուսելում Երևանը պետք է ներկայացնի իր պատրաստակամությունը՝ ստանձնելու այդ ճանապարհի պարտավորությունները։ Ձգձգումը պահպանում է կախվածությունները և թանկացնում դրանց հաղթահարումը։ Ռուսաստանից տնտեսական կախվածությունը նվազեցնելու համար Հայաստանին անհրաժեշտ են նոր շուկաներ և էներգիայի մատակարարման հուսալի այլընտրանքներ։ Էներգամատակարարումները քաղաքական ճնշման միջոց դարձնելու Մոսկվայի սպառնալիքները ցույց են տալիս՝ էներգետիկ կախվածությունը սահմանափակում է Հայաստանի ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու ազատությունը։ Եվրոպական ուղին պահանջում է արտահանման նոր շուկաներ, էներգիայի հուսալի այլընտրանքներ և աջակցություն փոփոխությունների բեռը կրող ձեռնարկություններին ու ընտանիքներին։ Հանրությունը պետք է իմանա սպասվող օգուտները, հնարավոր դժվարություններն ու դրանց հաղթահարման միջոցները։ Այդ ազնվությունն է վստահություն ստեղծում և ամրացնում երկրի ընտրությունը։ Այդ վստահության հիմքը երկրի ներսում է։ Ազատ ընտրությունը, անկախ դատարանը, պաշտպանված սեփականությունն ու հաշվետու իշխանությունը Հայաստանի եվրոպական ընթացքին ամրություն են տալիս։ Դրանք քաղաքացուն ապահովում են սեփական պետության վրա ազդելու հնարավորությամբ, իսկ գործընկերներին՝ Հայաստանի ստանձնած պարտավորությունների կատարման վստահությամբ։ Եվրոպական քաղաքականությունը համոզիչ է դառնում ամենօրյա կառավարման մեջ։ Նոյեմբերի 3-ի մասնակցության արժեքը կերևա հաջորդող որոշումներում։ Փաշինյանը Բրյուսել պետք է մեկնի հստակ առաջարկներով՝ ձգտելով համաձայնեցնել դրանց իրականացման քայլերն ու աջակցությունը։ Հայաստանի եվրոպական ապագան պահանջում է ուժեղ պետական կառույցներ, տնտեսական պատրաստություն և հանրային վստահություն։ Այդ աշխատանքով է երկիրը ձեռք բերում իր ընտրությունը պաշտպանելու ուժ։

Կիսվել
Karevor News
Karevor News
Articles: 16274

Leave a Reply

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով