Հայաստանի բանկային համակարգը շարունակում է ռեկորդային շահույթներ կուտակել։ 2026 թվականի ինն ամիսներին գործող 17 բանկերը միասին ստացել են 334,4 միլիարդ դրամ զուտ շահույթ՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 307,9 միլիարդի դիմաց։ Աճը կազմել է 8,6 տոկոս։ Հատկանշական է, որ բոլոր բանկերն աշխատել են շահույթով։ Ֆինանսական համակարգի համար սա հաջող տարի է։ Հայաստանի տնտեսության համար այդ հաջողության իրական արժեքը դեռ պետք է գնահատել։ Պետական եկամուտների կոմիտեի հրապարակած խոշոր հարկատուների ցանկում բանկերն արդեն մրցակցում են արդյունաբերական, հանքարդյունաբերական և հեռահաղորդակցության խոշոր ընկերությունների հետ։ Արդշինբանկը ինն ամսում վճարել է 38,09 միլիարդ դրամ հարկ և զբաղեցրել հանրապետության խոշոր հարկատուների հինգերորդ հորիզոնականը։ Ամերիաբանկը 27,99 միլիարդ դրամով վեցերորդն է։ Երկու բանկերի վճարումները միասին հասել են 66,08 միլիարդ դրամի։ Արդշինբանկի ինն ամսվա զուտ շահույթը կազմել է 104,82 միլիարդ դրամ, Ամերիաբանկինը՝ 65,09 միլիարդ։ Երկու ֆինանսական կազմակերպություններին բաժին է ընկել Հայաստանի ամբողջ բանկային շահույթի 50,8 տոկոսը։ Հինգ ամենաշահութաբեր բանկերը տնօրինում են համակարգի շահույթի շուրջ 70 տոկոսը։ Ֆինանսական եկամուտների այս կենտրոնացումը կարևոր հարցեր է առաջադրում մրցակցության, վարկերի գների և ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության վերաբերյալ։ Հարկային պատկերը նույնպես ուշագրավ է։ Առաջին կիսամյակում 17 բանկերը վճարել են 116,16 միլիարդ դրամ հարկեր և մաքսային վճարներ, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածից 7,79 տոկոսով ավելի։ Այդ գումարից ավելի քան 74 միլիարդը շահութահարկն է։ Շահութահարկի շուրջ 63 տոկոսը վճարել են Արդշինբանկը, Ամերիաբանկը և Ակբա բանկը։ Առավել էական է բանկերի եկամուտների ծագման հարցը։ Սեպտեմբերի վերջին բանկային համակարգի վարկային պորտֆելը հասել է 9 տրիլիոն դրամի՝ տարվա սկզբից աճելով 17,3 տոկոսով։ Վարկերը կազմել են համակարգի ընդհանուր ակտիվների շուրջ 62 տոկոսը։ Հինգ խոշորագույն բանկերին բաժին է ընկել վարկային պորտֆելի 65,6 տոկոսը։ Այս թվերը հաստատում են վարկավորման ընդլայնումը, սակայն չեն բացահայտում դրա տնտեսական արդյունքը։ Ինը տրիլիոն դրամի պորտֆելում ընդգրկված են բիզնեսին, բնակարանաշինությանը, սպառմանը և տնտեսության այլ հատվածներին տրամադրված վարկերը։ Արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, արտահանման և նոր արտադրական կարողությունների ֆինանսավորման ճշգրիտ կշիռը պահանջում է առանձին ուսումնասիրություն։ Նույնը վերաբերում է բանկերի շահույթի աղբյուրներին՝ տոկոսային եկամուտներին, միջնորդավճարներին, արժութային գործառնություններին և պետական արժեթղթերից ստացված եկամուտներին։ Կարևոր է նաև 211 միլիարդ դրամի հանգամանքը։ Այդքան շահաբաժին են հայտարարել Հայաստանի 12 բանկերը ինն ամսվա ընթացքում։ Միայն Արդշինբանկին բաժին է ընկել 137,8 միլիարդ դրամ։ Հայաստանի բանկերը ֆինանսապես ամուր են, շահութաբեր և խոշոր հարկատուներ։ Սակայն հրապարակված ցուցանիշները դեռևս հնարավորություն չեն տալիս հաշվարկել, թե նրանց շահույթի քանի տոկոսն է գոյացել արտադրության և արտահանման ֆինանսավորումից, որքանն է սպառողական վարկավորումից, պետական պարտքի սպասարկումից կամ ֆինանսական գործարքներից։ 334 միլիարդ դրամի շահույթը ֆինանսական հաջողության չափանիշ է, սակայն հանրային նշանակության գլխավոր ցուցանիշը բանկային կապիտալի ստեղծած տնտեսական արժեքն է։ Հայաստանի տնտեսության համար վճռորոշ է, թե ֆինանսական համակարգի հսկայական միջոցներից որքանն է վերածվում նոր արտադրության, աշխատատեղերի, արտահանման և երկարաժամկետ աճի։ Այս հարցին պատասխանելու պարտավորությունն առաջին հերթին բանկերինն է։ Հանրությունը նրանց շահույթի մասին արդեն բավականաչափ տեղեկություններ ունի։ Ժամանակն է հրապարակել նաև այդ շահույթի տնտեսական ծագման ամբողջական պատկերը։
