Հայաստանի քաղաքական կյանքում կոռուպցիայի մեղադրանքն այնքան հաճախ է հնչում, որ աստիճանաբար կորցնում է իր քաղաքական ծանրությունը։ Այն դարձել է իշխանության և ընդդիմության առճակատման ամենատարածված գործիքներից մեկը։ Մինչդեռ յուրաքանչյուր նման մեղադրանքի հետևում հանրային միջոցներ են, պետական կառավարման հեղինակություն և քաղաքացիների վստահություն։ «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իրինա Յոլյանի հայտարարությունը, ըստ որի՝ ՔՊ-ական համայնքապետերը սեփական ընկերությունների միջոցով մսխում են ճանապարհաշինության համար հատկացված պետական միջոցները, հենց այդպիսի դեպք է։ Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանը համայնքապետերին կոչ է արել դիմել դատարան և պահանջել առավելագույն փոխհատուցում։ Այս բանավեճը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Հայաստանի պետական կառավարման համար սկզբունքային մի խնդրի՝ ինչպե՞ս պետք է արձագանքի իշխանությունը կոռուպցիայի հրապարակային մեղադրանքին, և ինչպիսի՞ քաղաքական մշակույթ է անհրաժեշտ ժողովրդավարական պետությանը։ Պատասխանը կարող է շատ պարզ լինել։ Կոռուպցիայի յուրաքանչյուր փաստ ենթակա է բացահայտման և իրավական գնահատականի՝ անկախ մեղադրվողի կուսակցական պատկանելությունից։ Յուրաքանչյուր անհիմն մեղադրանք նույնպես պահանջում է պատշաճ պատասխան։ Պետական իշխանության խնդիրը երկու սկզբունքների անշեղ կիրառումն ապահովելն է։ Քաղաքացին ամեն օր տեսնում է իր համայնքի ճանապարհները, դպրոցները, ջրամատակարարումը, հանրային ծառայությունները։ Այդ ամենի համար ծախսված գումարների արդյունավետությունը իշխանության մասին նրա պատկերացումների անմիջական հիմքն է։ Յուրաքանչյուր անորակ ճանապարհ, ձախողված ծրագիր կամ չհիմնավորված ծախս ունի քաղաքական հետևանք։ Պետական գնումների թափանցիկությունը, շահերի բախման կանխարգելումը, պայմանագրերի վերահսկողությունը և անկախ աուդիտը դառնում են երկրի տնտեսական հեղինակության բաղադրիչներ։ Ներդրողը գնահատում է պետական ինստիտուտների գործելակերպը։ Քաղաքացին՝ իր հարկերով կառուցված ճանապարհի որակը։ Այս համատեքստում նախարարի ամենահամոզիչ քաղաքական ուղերձը կարող էր լինել պետական կառավարման սկզբունքային դիրքորոշման հստակ ձևակերպումը. ցանկացած կոռուպցիոն փաստ կստանա իրավական գնահատական, ցանկացած մեղադրանք պետք է հիմնավորվի, իսկ պետական միջոցների ծախսման ամբողջ գործընթացը բաց կլինի հանրային վերահսկողության համար։ Նման մոտեցումը քաղաքական կարևոր նշանակություն կունենար նաև բարեխիղճ համայնքապետերի համար։ Ընդհանրացված մեղադրանքները վնասում են նրանց հեղինակությունը, իսկ թափանցիկ վերահսկողությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու յուրաքանչյուրի գործունեությունը առանձին։ Անձնական պատասխանատվությունը իրավական պետության հիմնարար սկզբունքներից է։ Հայաստանի իշխանության համար սա նաև քաղաքական հասունության հարց է։ Իշխանությունը պետք է կարողանա իր ներսում հայտնաբերել հնարավոր չարաշահումները, ապահովել դրանց քննությունը և հրապարակային հաշվետվություն ներկայացնել։ Այդ սկզբունքի հետևողական կիրառումը կարող է ամրապնդել հասարակության վստահությունն ու սահմանել քաղաքական պատասխանատվության նոր չափանիշ։ Համայնքային ծրագրերի նկատմամբ հանրային վերահսկողությունը պետք է դառնա պետական կառավարման ամենօրյա գործելակերպ։ Յուրաքանչյուր ճանապարհի կառուցման արժեքը, կապալառուի ընտրությունը, աշխատանքի որակն ու ծախսված գումարների արդյունավետությունը պետք է հասկանալի և ստուգելի լինեն քաղաքացու համար։ Սա նաև բարեխիղճ համայնքապետերի հեղինակությունը պաշտպանելու ամենահուսալի ճանապարհն է։ Այս միջադեպը Հայաստանի քաղաքական կյանքում արմատավորված ավելի խոր խնդիր է բացահայտում։ Կոռուպցիայի մեղադրանքը հաճախ ծառայում է քաղաքական պայքարի ընթացիկ շահերին, իսկ դրա շուրջ բարձրացած աղմուկից հետո հանրությունը մնում է նույն անպատասխան հարցերի առաջ։ Այդ արատավոր շրջանը կարող է հաղթահարվել պետական ինստիտուտների հետևողական աշխատանքով, քաղաքական պատասխանատվությամբ և հանրային հաշվետվողականությամբ։ Հայաստանին անհրաժեշտ է քաղաքական մշակույթ, որի պայմաններում իշխանությունը շահագրգռված է սեփական համակարգում հնարավոր չարաշահումների բացահայտմամբ, ընդդիմությունը պատասխանատու է իր ներկայացրած փաստերի հավաստիության համար, իսկ քաղաքացին ունի պետական միջոցների ծախսման նկատմամբ իրական վերահսկողություն։ Ի վերջո, իշխանության հեղինակությունը կառուցվում է հասարակության վստահության վրա։ Իսկ վստահությունը պահանջում է մի պարզ բան՝ պետական միջոցների յուրաքանչյուր դրամի համար հստակ հաշվետվություն և օրենքի առաջ հավասար պատասխանատվություն։
