Հայաստանի քաղաքական դաշտում անկախության ու Սահմանադրության պաշտպանության նոր նախաձեռնություններ են հայտնվել։ Նարեկ Կարապետյանը հանրությանը հրավիրում է անկախության պաշտպանության հավաքի, Լևոն Քոչարյանը զգուշացնում է Հայաստանի Սահմանադրության նկատմամբ Ադրբեջանի հավակնությունների մասին։ Նրանց հայտարարություններում Հայաստանի ինքնիշխանությանը սպառնացող գլխավոր վտանգը գալիս է Բաքվից, իսկ Նիկոլ Փաշինյանը ներկայացվում է որպես այդ վտանգի իրականացման պատասխանատու։ Այս գնահատականներում անտեսվում է Ռուսաստանի դերը՝ Հայաստանի տարածքում նրա ռազմական ներկայությունը, քաղաքական ազդեցությունը և անվտանգության համար վճռորոշ պահերին չկատարված դաշնակցային պարտավորությունները։ Նույն օրերին Գյումրիից մի տեսանյութ է տարածվում։ Ռուսական ռազմաբազայի զինծառայողներ ներկայացվող դիմակավորված անձինք ծեծում ու նվաստացնում են երիտասարդի։ Նրանցից մեկը հայտարարում է. «Гюмри — наш город»՝ «Գյումրին մեր քաղաքն է»։ Հայաստանի երկրորդ քաղաքը սեփականությունը համարող զինվորականի խոսքը հնչում է անկախության պաշտպանության մասին երևանյան հայտարարությունների ֆոնին։ Ահա այստեղ է առաջանում անհարմար հարցը։ Ալիևի հնարավոր միջամտությունը Հայաստանի սահմանադրական գործընթացին արժանի է քաղաքական և իրավական քննության։ Իսկ ինչպե՞ս գնահատել օտարերկրյա զինվորականի հայտարարությունը հայկական քաղաքի պատկանելության մասին։ Ի՞նչ է նշանակում ինքնիշխանությունը, երբ օտար բանակի զինծառայողը Հայաստանի տարածքում իրեն զգում է քաղաքի տեր։ Դեպքի բոլոր հանգամանքները դեռ քննվում են։ «Ազատության» տեղեկություններով՝ բռնության ենթարկված երիտասարդն ազգությամբ ռուս է։ Սակայն նրա ազգությունը չի փոխում խնդրի էությունը։ Հայաստանի տարածքում յուրաքանչյուր մարդ գտնվում է ՀՀ օրենքի պաշտպանության ներքո։ Գյումրին որևէ պետության ռազմական ավար չէ։ Ռուսական ռազմաբազան այստեղ տեղակայված է միջպետական պայմանագրով։ Այդ պայմանագիրը քաղաքը Ռուսաստանին չի փոխանցել։ Սահմանադրության շուրջ վեճն իսկապես կարևոր է։ Ադրբեջանի պահանջները պետք է գնահատվեն միջազգային իրավունքի, խաղաղության պայմանագրի և Հայաստանի ազգային շահերի տեսանկյունից։ Սակայն Հայաստանի անկախության հարցը սահմանադրական նախաբանի քննարկումով չի սպառվում։ Այն առնչվում է ռուսական ռազմաբազայի կարգավիճակին, տնտեսական կախվածություններին, էներգետիկ անվտանգությանը, սահմանների պաշտպանությանը և արտաքին քաղաքական որոշումներ ընդունելու ազատությանը։ Պետական ինքնիշխանությունը միասնական համակարգ է։ Դրա որևէ բաղադրիչ հնարավոր չէ կամայականորեն դուրս թողնել քաղաքական հաշվարկից։ Նարեկ Կարապետյանն ու Լևոն Քոչարյանն ունեն Սահմանադրությունը քննադատելու, հանրությանը համախմբելու և իշխանությունից պատասխաններ պահանջելու լիարժեք իրավունք։ Նրանց հրապարակած դիրքորոշումները, սակայն, առաջ են բերում սկզբունքային հարց. նույն պահանջկոտությունը տարածվո՞ւմ է Ռուսաստանի գործողությունների և Հայաստանում նրա ռազմական ներկայության վրա։ Անկախության պաշտպանության հավակնություն ունեցող քաղաքական ուժի համար այս հարցի պատասխանը էական նշանակություն ունի։ Գյումրիում հնչած «մեր քաղաքը» արտահայտությունը պետք է լուրջ ընդունել։ Դրա իրավական գնահատականը քննության խնդիր է, քաղաքական նշանակությունը՝ հանրային քննարկման։ Հայաստանի անկախությունը պաշտպանելու սկզբունքը պահանջում է նույն չափանիշը կիրառել Բաքվի, Մոսկվայի և ցանկացած այլ մայրաքաղաքի նկատմամբ։ Հայաստանի Սահմանադրությունը պատկանում է Հայաստանի ժողովրդին։ Գյումրին նույնպես։ Եվ այս երկու ճշմարտությունները պետք է պաշտպանվեն միևնույն համոզմունքով։
