Տասնչորս տարի առաջ Բելառուսի հավերժ նախագահ Լուկաշենկոն Մինսկում հայկական կոնյակի շշալցման արտադրամաս էր բացում, համտեսում արտադրանքը և կոչ անում ավելացնել հայկական կոնյակի արտադրությունը իր երկրում։ Այսօր Մինսկից ուրիշ լուր է գալիս՝ հայկական «Երևան 2800» ութամյա կոնյակի վաճառքն ու ներմուծումն արգելվել է։ Կարելի է կատակել՝ Լուկաշենկոն այլևս հայկական կոնյակ չի խմում ։ Բայց խնդիրը խմիչքը չէ։ Պաշտոնական պատճառը տեխնիկական է. փորձաքննությամբ դաբաղանյութերի կոնցենտրացիան կազմել է 0.14 գ/դմ³՝ պահանջվող առնվազն 0.3-ի փոխարեն։ Առայժմ որևէ ապացույց չկա, որ որոշումը քաղաքական է։ Եթե արտադրանքը չի համապատասխանում չափանիշներին, առաջին հարցերը պետք է ուղղվեն արտադրողին։ Սակայն սա արդեն առանձին միջադեպ չի թվում։ Ռուսաստանը մայիսին սահմանափակել էր հայկական մի քանի արտադրողների գինու և կոնյակի վաճառքը՝ նույնպես վկայակոչելով տեխնիկական պահանջների խախտումներ։ Այստեղ սկսվում է ավելի մեծ խնդիրը։ Հայաստանը տասնամյակներ շարունակ իր արտահանման զգալի հատվածի համար հետխորհրդային շուկան դիտարկել է որպես բնական միջավայր։ Դա հարմար էր՝ ճանաչելի ապրանք, ընդհանուր տնտեսական տարածք, պարզ լոգիստիկա։ Բայց տնտեսական հարմարավետությունը վտանգավոր է դառնում, երբ վերածվում է անփոխարինելիությունից կախվածության։ Եթե հայկական արտադրողի ճակատագիրը կարող է որոշվել Մինսկի կամ Մոսկվայի մի ինչ որ լաբորատորիայում, խնդիրը միայն այդ լաբորատորիան չէ։ Խնդիրը մեր արտահանման աշխարհագրությունն է ։ Ուստի պատասխանը պետք է լինի երկակի՝ ավելի խիստ որակ Հայաստանում և ավելի լայն շուկա Հայաստանից դուրս։ Հայկական կոնյակը պետք է համապատասխանի այնպիսի չափանիշների, որ կարողանա նույն վստահությամբ վաճառվել Բեռլինում, Փարիզում կամ Նյու Յորքում։ Այդ դեպքում Մինսկի հերթական արգելքը կլինի մեկ շուկայի կորուստ, ոչ թե ազգային տնտեսական նորություն։ 2012-ին Լուկաշենկոն հայկական կոնյակ էր համտեսում և գովում դրա արտադրությունը։ Այսօր Բելառուսն այն ստուգում և արգելում է։ Վաղը կարող է նորից խմել։ Հայաստանի տնտեսական ռազմավարությունը չպետք է կախված լինի Լուկաշենկոյի ճաշակից։
