Երեկ Երևանը տոնում էր իր ծննդյան օրը։ Քաղաքի տոնական աղմուկի մեջ գրեթե աննկատ մնաց բանակից ստացված ողբերգական լուրը։ Հերթական զինծառայողն էր մահացել խաղաղ պայմաններում։ Մահվան հանգամանքները դեռ քննվում են։ Սակայն բանակում խաղաղ պայմաններում շարունակվող մահերն արդեն համակարգային լուրջ խնդիր են։ Տարվա առաջին ինն ամիսներին ծառայության հետ կապված հանգամանքներում մահացել էր 15 զինծառայող։ Յուրաքանչյուր նոր ողբերգություն ավելի է ծանրացնում պետության պատասխանատվությունը և խորացնում հասարակության անվստահությունը բանակի ներսում տեղի ունեցողի նկատմամբ։ Յուրաքանչյուր նոր մահ ավելի է սրում պաշտպանության համակարգի ղեկավարության պատասխանատվության հարցը։ Զինծառայողի կյանքն ու անվտանգությունը բանակում դեռևս բավարար չափով երաշխավորված չեն, և այդ խնդրի շարունակականությունն արդեն պետության կառավարման լուրջ ձախողում է։ Օգոստոսին զինծառայողների մահվան դեպքերին իշխանությունն արձագանքեց պաշտոնանկություններով։ Հեռացվեցին Ռազմական ոստիկանության և բարոյահոգեբանական ապահովման վարչության ղեկավարները, ստեղծվեց աշխատանքային խումբ։ Սակայն այդ որոշումներին առայժմ չի հաջորդել սպասված արդյունքը։ Բանակից շարունակում են մահվան լուրեր ստացվել։ Բանակի խնդիրները պահանջում են ամենօրյա հետևողական աշխատանք, հրամանատարական պատասխանատվություն, զինվորների նկատմամբ բռնության և նվաստացման բացառում։ Բանակի վիճակի ամենախոսուն գնահատականը զինվորի կյանքի անվտանգությունն է։ Այս խնդիրների լուծումը պահանջում է պատասխանատվություն կառավարման բոլոր մակարդակներում։ Պաշտպանության նախարարը պատասխանատու է իր ղեկավարած համակարգի աշխատանքի, առկա խնդիրների և դրանց լուծման համար։ Պաշտոնն առաջին հերթին պատասխանատվություն է ենթադրում, այդ թվում նաև այն ձախողումների համար, որոնք նախարարը անձամբ չի առաջացրել, սակայն պարտավոր էր կանխել։ Հայաստանի պատմությունը բանակին վերապահել է բացառիկ նշանակություն։ Պատերազմների և պետականության կորստի պատմական փորձը հայ հասարակության համար բանակը դարձրել է ազգային գոյատևման գլխավոր հենարաններից մեկը։ Սակայն բանակի բացառիկ նշանակությունը հաճախ արդարացում է դարձել նրա ներսում կուտակված խնդիրները լռության մատնելու և հանրային վերահսկողությունից հեռու պահելու համար։ Բանակում տարիներով արմատացած բռնությունը, նվաստացումն ու անպատժելիությունը խաթարել են զինվորական կարգապահությունը և թուլացրել երկրի պաշտպանունակության հիմքերը։ Հայաստանը վերակառուցում է իր անվտանգության համակարգը, զարգացնում միջազգային պաշտպանական համագործակցությունը, ձեռք բերում նոր սպառազինություն։ Սակայն բանակի արդիականացումը պահանջում է նաև ներքին խորքային փոփոխություններ։ Կրթված հրամանատարությունը, առողջ զինվորական հարաբերությունները, կարգապահությունն ու զինծառայողի արժանապատվության պաշտպանությունը երկրի մարտունակության կարևորագույն պայմաններն են։ Բանակի ուժը կախված է նաև զինվորի՝ սեփական հրամանատարության և ծառայակիցների հանդեպ վստահությունից։ Իր զորամասում անպաշտպան մնացած զինվորից դժվար է ակնկալել, որ նա վստահությամբ կկատարի հայրենիքի պաշտպանության իր առաքելությունը։ Կառավարության ստեղծած աշխատանքային խմբից հասարակությունն արդեն գործնական արդյունքներ է սպասում։ Հասարակությունն ակնկալում է տեսանելի արդյունքներ, հստակ ժամկետներ և պատասխանատվություն ձախողումների համար։ Զոհված զինծառայողների ընտանիքներն իրավունք ունեն իմանալու իրենց որդիների մահվան մասին ամբողջ ճշմարտությունը։ Յուրաքանչյուր չբացահայտված դեպք խորացնում է բանակի հանդեպ անվստահությունը և կասկածի տակ դնում զինվորի կյանքը պաշտպանելու պետության կարողությունը։ Երևանի տոնական լուսավորությունը մարեց, հրապարակների երաժշտությունը լռեց։ Մահացած զինծառայողի ընտանիքի համար սկսվեցին սգի անվերջանալի օրերը։ Այս երկու պատկերների համադրությունն ավելի խոսուն է, քան ազգային անվտանգության մասին տասնյակ հանդիսավոր ելույթները։ Հայաստանին ուժեղ բանակ է անհրաժեշտ։ Այդ ուժի ամենակարևոր չափանիշներից է ծառայության մեկնած երիտասարդի ողջ և առողջ վերադարձը տուն։ Զինվորի կյանքը պաշտպանելու անկարող պետությունը վաղ թե ուշ ստիպված է լինելու պատասխան տալ նաև սեփական անվտանգության ձախողումների համար։



