Վրաստանում թմրանյութերի դեմ պայքարի խստացումը լուրջ հետևանքներ է ունենում այնտեղ բնակություն հաստատած ռուսաստանցիների համար։ 2018 թվականին կանեփի օգտագործումն ապաքրեականացրած երկիրը յոթ տարի անց էապես խստացրել է թմրանյութերի հետ կապված պատիժները։ Օրենսդրական այս շրջադարձն արդեն հանգեցրել է քրեական հետապնդումների, ազատազրկումների և արտաքսումների կտրուկ աճի։ Խստացումների հետևանքով հարյուրավոր օտարերկրացիներ ենթարկվել են քրեական հետապնդման։ Նրանց մի մասն արդեն դատապարտվել է ազատազրկման, իսկ մյուսներին սպառնում է արտաքսում և Վրաստան վերադառնալու երկարաժամկետ արգելք։ 2018 թվականին Վրաստանի Սահմանադրական դատարանը կանեփի օգտագործման համար պատիժը ճանաչեց հակասահմանադրական՝ հիմնվելով անձի ազատ զարգացման իրավունքի վրա, սակայն դրա ձեռքբերումը, պահելը, փոխանցումն ու վաճառքը շարունակեցին պատժելի մնալ։ Այս հակասական կարգավորումը տարիների ընթացքում ձևավորեց կանեփի նկատմամբ ազատական քաղաքականության տպավորություն, որը շատերի համար դարձավ օրենսդրական թույլատրելիության սխալ ընկալման պատճառ։ Իրավիճակը կտրուկ փոխվեց 2025 թվականին։ Իշխող «Վրացական երազանքը» նախաձեռնեց թմրանյութերի վերաբերյալ օրենսդրության լայնածավալ վերանայում՝ խստացնելով ձեռքբերման, պահելու և տարածման համար նախատեսված պատիժները։ Օրենսգրքից հանվեց կանեփի խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերին վերաբերող առանձին՝ 273¹ հոդվածը։ Համապատասխան արարքներն ընդգրկվեցին Քրեական օրենսգրքի 260-րդ հոդվածում, որն արդեն նախատեսում է ազատազրկման անհամեմատ երկար ժամկետներ։ Խոշոր չափերով կանեփի ապօրինի ձեռքբերման, պահելու կամ տեղափոխման համար նախկինում սահմանված առավելագույն երկամյա ազատազրկումը փոխարինվեց հինգից ութ տարվա պատժաչափով։ Ավելացվեց նաև իրացմանն աջակցելու վերաբերյալ առանձին հոդվածը, որով նախատեսվում է հինգից տասը տարվա ազատազրկում։ Օրենսդրական փոփոխությունները հնարավորություն տվեցին կրկին քրեական ծանր պատասխանատվության ենթարկել նաև անձնական օգտագործման նպատակով կանեփի խոշոր չափեր ձեռք բերած կամ պահած քաղաքացիներին։ Իրավապաշտպանները մատնանշում են Սահմանադրական դատարանի նախկին որոշումները շրջանցելու խնդիրը։ Խստացումների արդյունքներն արդեն արտահայտվում են պաշտոնական վիճակագրությունում։ Ըստ Վրաստանի ՆԳՆ տվյալների՝ 2024 թվականին գրանցվել է թմրանյութերի հետ կապված 5598 հանցագործություն, 2025 թվականին՝ 10 475, իսկ 2026 թվականի առաջին կիսամյակում՝ 7533։ Գործերի կեսից ավելին վերաբերում է ապօրինի ձեռքբերմանն ու պահելուն։ Իշխանությունները աճը բացատրում են իրավապահների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմամբ։ Առանձնապես ուշագրավ է ռուսաստանցիների վերաբերյալ վիճակագրությունը։ Վրաստանի գլխավոր դատախազության տվյալներով՝ 2024 թվականին նրանց նկատմամբ թմրանյութերի հետ կապված քրեական հետապնդում է սկսվել 119, 2025 թվականին՝ 196, իսկ 2026 թվականի առաջին ինն ամսից պակաս ժամանակահատվածում՝ արդեն 234 դեպքով։ Վերջին ցուցանիշից 124-ը վերաբերում է ձեռքբերմանն ու պահելուն։ Օտարերկրացիների շրջանում քրեական հետապնդումների թվով Ռուսաստանի քաղաքացիները երկրորդ տեղում են՝ զիջելով Թուրքիայի քաղաքացիներին։ Խստացումների մյուս հետևանքը քրեակատարողական համակարգի ծանրաբեռնվածությունն է։ Հրապարակված տվյալների համաձայն՝ վերջին մեկուկես տարում Վրաստանի բանտարկյալների թիվն աճել է 43 տոկոսով։ Հունիսին ազատազրկման վայրերում պահվել է 12 344 մարդ։ Օգոստոսի վերջին ռուսաստանցի կալանավորների և դատապարտյալների թիվը հասել էր 214-ի՝ 2025 թվականի հունիսի 141-ի դիմաց։ Այս պատկերի կարևորագույն դրվագներից է քրեական հետապնդման շրջանակում կիրառվող դատավարական համաձայնությունների պրակտիկան։ Թմրանյութերի գործերով ձերբակալված օտարերկրացիներին որոշ դեպքերում առաջարկվում է խոշոր տուգանքի դիմաց մեղմացնել պատիժը կամ ազատազրկումը փոխարինել արտաքսմամբ։ Գումարները կարող են հասնել հարյուր հազարավոր լարիի։ Նոր օրենսդրության կիրառման հետևանքներն արդեն տեսանելի են դատական գործերում։ Դեպքերից մեկով մեղադրյալին առաջարկվել է վճարել 200 հազար լարի և հեռանալ Վրաստանից կամ կրել երեք տարվա բանտարկություն։ Անհրաժեշտ գումարը չհավաքելու պատճառով նա հայտնվել է բանտում։ Նմանատիպ մեկ այլ գործով նշանակվել է երկամյա ազատազրկում, որին հաջորդելու է արտաքսումը՝ Վրաստան մուտք գործելու քսանամյա արգելքով։ Դատավարական համաձայնությունների համար միասնական սակագին սահմանված չէ։ Պայմանները որոշվում են յուրաքանչյուր գործով՝ կախված մեղադրանքի ծանրությունից և հանգամանքներից։ Այս պրակտիկան լուրջ հարցեր է առաջացնում պատժի համաչափության և արդարադատության մատչելիության առումով։ Խոշոր տուգանք վճարելու հնարավորությունն էական նշանակություն է ստանում մեղադրյալի հետագա ճակատագրի համար։ Խստացումները համընկել են նաև միգրացիոն քաղաքականության վերանայման հետ։ 2026 թվականի սկզբից օտարերկրացիների համար սահմանվել են աշխատանքի թույլտվություններ և ոլորտային քվոտաներ։ Առաքման ծառայություններում օտարերկրացիների աշխատանքի քվոտան սահմանվել է զրոյական։ Նոր կարգավորումները հատկապես ծանր են անդրադարձել ռուսաստանցի ներգաղթյալների զբաղվածության և եկամտի հնարավորությունների վրա։ Վրաստանի իշխանությունները թմրանյութերի դեմ նոր քաղաքականությունը գնահատում են հաջողված՝ վկայակոչելով ձերբակալությունների և առգրավումների աճը։ Սակայն պաշտոնական վիճակագրությունը դեռևս չի հաստատում թմրաշրջանառության ծավալների կամ կախվածությունների նվազում։ Մասնագետները մատնանշում են կանխարգելման, բուժման և վնասի նվազեցման ծրագրերի թերությունները, ինչպես նաև ոլորտի վերաբերյալ ամբողջական տվյալների բացակայությունը։
